meisje dat zich verstopt

Wees onzichtbaar

Een van de moeilijkste kanten van mijn vader was dat hij ontzettend kwaad kon worden. Het maakte niet uit of het groot of klein was, of het door hem of iemand anders kwam: hij schoot snel uit z’n slof. Op dat soort momenten kon je niks zeggen of doen om hem te kalmeren; het zou het alleen maar erger maken als je tegen hem in zou gaan of als je een poging zou doen iets uit te leggen. Het enige wat enigszins hielp was stil zijn en het uitzitten, hoewel hij dat ook niet prettig vond. “Waarom ben je nou zo stil, waarom zeg je niks?” schreeuwde hij dan meestal, waarop ik geen antwoord had. Dan bleef hij je nog een tijdje met een woedende blik aankijken, waarna hij het opgaf, met een kenmerkende wuivende armbeweging zei dat hij er klaar mee was en overging tot negeren. 

Zijn grilligheid maakte het extra ingewikkeld: de ene keer werd hij razend om iets onbenulligs, een andere keer bleef hij verrassend kalm terwijl er meer aan de hand was. Deze onvoorspelbaarheid zorgde ervoor dat ik niet wist wat ik kon verwachten. Het heeft lang geduurd voordat ik het durfde toe te geven, maar ook al heeft hij me nooit geslagen, ik was er wel elke keer bang voor. Zou het deze keer te ver uit de hand lopen, zou ik hem teveel getergd hebben? Dat ik niks kon doen om hem minder boos te maken en niet wist hoe het zou aflopen, zorgde voor een enorm machteloos en bedreigd gevoel. Ik kon mezelf niet beschermen en kon alleen maar hopen dat het snel voorbij zou zijn.    

Hierdoor leerde ik mezelf manieren aan om zo min mogelijk negatieve reacties uit te lokken. Deze waren vroeger misschien nuttig, maar nu niet meer – en toch herhaal ik ze alsnog. Ik probeer zo min mogelijk ruimte in te nemen en geluid te maken, op een vrij letterlijke manier. Wanneer ik loop, zet ik mijn voeten zacht neer, zorg ik ervoor dat mijn kleren niet tegen elkaar schuiven en sla ik m’n ogen neer. Wanneer ik op de bank zit, maak ik me zo klein mogelijk en ga ik niet verzitten. Wanneer ik iets pak, probeer ik dit geruisloos te doen door niks anders aan te raken. Wanneer mensen mij wat vragen, geef ik zo kort mogelijk en politiek correct antwoord. Ik kan niet altijd goed inschatten wat de ander verwacht, en zo min mogelijk zeggen is dus veilig. 

Het sterkst merk ik deze reactie bij meer beladen onderwerpen. Als iemand mij naar mijn mening vraagt of vraagt hoe het met mij gaat, vestigt dat de aandacht op mij. Ik krijg dan een soort blackout: ik weet oprecht het antwoord niet meer. Ik zet me – fysiek en mentaal – schrap voor een mogelijke negatieve reactie en bevries, waardoor ik zo min mogelijk denk, zeg en doe. Eigenlijk probeer ik op dat soort momenten zo min mogelijk te zijn. Onzichtbaar te zijn. Dat ik daarmee ook de kans op positieve aandacht misloop, neem ik voor lief. Liever geen aandacht, dan de mogelijkheid tot negatieve aandacht. 

Dit laatste begint me steeds meer tegen te staan. Ik vind het vervelend dat ik zelf soms niet weet wat ik ergens van vind, dat ik mijn persoonlijkheid zo ver heb aangepast aan wat anderen vinden omdat ik zo bang ben dat ze negatief over me zullen denken. Het zorgt er voor dat ik bang ben dat mensen me vergeten. Niet dat ik het ze kwalijk neem als het zou gebeuren, ik vind mezelf vaak ‘vergeetbaar’ – hoe kan je iemand onthouden die onzichtbaar probeert te zijn? Ik vind het naar dat ik wéét dat ik niet in dezelfde situatie ben als vroeger, maar dat het niet zo voelt. Het heden en verleden lopen voortdurend door elkaar doordat ik mijn vader plak op anderen. Het continue onveilig voelen en op m’n hoede zijn put me uit. De angst en het bevriezen zijn als een reflex, en het belemmert waardevolle interacties met anderen terwijl ik daar zoveel behoefte aan heb. 

Ik vind het moeilijk te accepteren dat bevriezen mijn reflex is, ook al weet ik dat er weinig keuze in is. Het geeft me het gevoel alsof ik vroeger over me heen heb laten lopen, ik baal dat ik bijna nooit tegen m’n vader in ben gegaan en mezelf heb kunnen verdedigen. Nu sla ik mezelf achteraf voor de kop als ik weer eens vast ben gelopen, omdat ik weet dat het onnodig is. Het lastige is dat het niet lukt om aan te geven als het gebeurt, omdat ik te verstijfd van angst ben, en pas weer ontspan en kan nadenken als ik uit de situatie ben. 

Ik zou zo graag meer vanuit vertrouwen in andere mensen kunnen handelen. Dat ik zou kunnen voelen dat de meeste mensen niet zo onvoorspelbaar zijn en ik tegenwoordige milde, begripvolle mensen om me heen heb. Dat de meeste mensen niet laaiend worden als ik wat fout zou doen. Dat je in de meeste gevallen meerdere keren iets stoms moet doen voordat mensen een slecht beeld van je krijgen – één actie staat niet gelijk aan de hele persoon. Maar ik zou ook graag geloven dat ík anders ben dan vroeger. Dat ik dingen kan herstellen als ik iets verkeerd zou doen, en het allerbelangrijkste: dat ik voor mezelf kan opkomen. Ik hoef het niet meer te ondergaan als iemand kwaad op me zou worden. Daarom probeer ik nu mezelf gerust te stellen op de momenten dat ik weer bevries, in de hoop dat het langzaam maar zeker minder zal voorkomen. Ik probeer mezelf te herinneren dat de persoon tegenover me niet mijn vader is. Het is niet meer onveilig. Ik ben veilig. 

De schrijfster heeft voor deze blog de titel van het boek ‘Wees onzichtbaar’ van Murat Isik gebruikt.

Lees ook:

  • Verhuizen staat bij velen waarschijnlijk in de top drie van meest stressvolle gebeurtenissen. De mensen die er wél van houden vind ik altijd maar rare vogels. Een nieuwe plek maakt me blij, maar al die chaos eromheen vind ik sowieso…

1 reactie

  1. Ik heb ook een boze vader en ook ik vertoon het gedrag dat je beschrijft. Een van de ergste dingen vind ik dat mijn vader, toen we hem als volwassen kinderen confronteerden met hoe wij daaronder hebben geleden, geen spijt of berouw toonde. Hij vindt zijn overdreven woede toen en nu compleet terecht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.

Cookie-voorkeur wijzigen

Hier kun je kiezen welke soort cookies je toestaat op deze site. Klik op 'opslaan' Om je keuze te maken.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.

Vergeet niet je pagina opnieuw te laden en je cookies uit je browser te verwijderen als je je voorkeur hebt veranderd.