het geheime maske

Wat betekent ‘herstel’ bij psychische ziekten?

Wat betekent herstel?

Ik citeer uit de scriptie van N. (een vriendin):

“Herstel: een begrip in het proces van een cliënt in de psychiatrie. Wanneer er precies sprake is van herstel, is voor iedere cliënt verschillend. Het begrip herstel wordt vaak gebruikt in de GGZ, en het gaat dan vaak over het moment dat de cliënt (weer) zelfstandig in de maatschappij functioneert, ‘meedraait’.

Maar het wordt ook als volgt geformuleerd: “Een intens, persoonlijk en uniek proces van verandering van iemands houding, waarden, gevoelens, doelen, vaardigheden en/of rollen. Het is een manier van leven, van het leiden van een bevredigend, hoopvol en nuttig leven met de beperkingen als gevolg van psychiatrische handicaps.

Herstel betekent je ontworstelen aan de rampzalige gevolgen van je psychische toestand en een nieuwe betekenis en doel in je leven ontwikkelen”.

(Plooy, 2006, 9-10).

Meedraaien in de maatschappij

En daar zit nu juist het pijnpunt voor mensen met GGZ-diagnoses, ‘zelfstandig in de maatschappij functioneren, meedraaien.’ Want wat betekent dit, meedraaien? De norm binnen onze maatschappij is dat je fulltime moet werken, en in je eigen levensonderhoud kunt voorzien. Gewoon ‘normaal’ doen.

Maar wat als dit niet gaat? En dat brengt mij bij de volgende vragen: moet je aan die norm voldoen? Wat is normaal? Ben je, als je niet fulltime werkt, niet van waarde voor de maatschappij? En wie bepaalt wat een bevredigend, hoopvol en nuttig leven is?

Zinloos gevecht

Mijzelf als voorbeeld. Tot drie jaar terug werkte ik fulltime (ruim 60 uur per week) als docent en docent-coach op een school voor 12 t/m 18-jarigen. Mijn dochter met special needs woonde toen nog bij mij. Dat bracht enorm veel zorg met zich mee. Maar ik hield alle ballen omhoog.

De afgelopen drie jaar is er veel veranderd. Eind 2016 kwam ik in een burn-out terecht. In die periode kreeg ik ook een aantal GGZ-diagnoses, borderline persoonlijkheidsstoornis, dwangmatigheidsstoornis en PTSS.

Heel 2017 stond bij mij in het teken van weer ‘normaal’ worden. In plaats van de hele dag doorworstelen met vechten tegen mijn oververmoeidheid en paniekaanvallen, deed ik mijn uiterste best om weer terug te keren naar mijn werk. ‘Gewoon’ weer fulltime werken, en voor mijn dochter zorgen. ‘Niet lullen maar poetsen’, zoals ik ben opgevoed door mijn moeder.

Dit gevecht verloor ik eind februari 2018. Toen werd ik opgenomen voor drie maanden in een psychiatrische kliniek. Na die drie maanden moest ik het ‘normale’ leven weer oppakken.

Inmiddels ben ik aan de antidepressiva en antipsychotica. Ik realiseerde mij dat weer fulltime gaan werken geen optie was. Simpelweg omdat ik het gewoon niet meer kan, ik heb een enorme roofbouw op mijn lichaam gepleegd. Ik ben ondertussen tijdelijk voor 70,5% afgekeurd. ‘Afgekeurd’ ook zo’n K*Twoord!

Mijn dagelijks leven nu

Door gedwongen naar mijn lichaam te luisteren, kwam ik erachter dat mijn lichaam hier goed op reageert. Ik doe waar ik zin in heb. Ik werk twee dagdelen per maand bij Adem Inn (een stiltecafé in Rotterdam), en werk vier uurtjes per week bij het Leger des Heils. De andere dagen lig ik lekker op de bank, slaap ik veel, schrijf, lees boeken en kijk veel tv.

Acceptatie

Mijn dochter woont inmiddels niet meer bij mij. Zij woont in een woonvorm, wonen met behandeling. En weet je? Ik leef weer, ik voel weer. Uiteraard krijg ik nog regelmatig kortsluiting in mijn bovenkamer. Weet je wat ik dan doe? Ik blijf thuis en doe waar ik behoefte aan heb. Ben ik daardoor minder dan iemand die ‘normaal’ meedraait in de maatschappij? Wat denken jullie?

Hoe ziet jullie dagelijks leven eruit? Hoe ervaar jij dit? Wat zijn de reacties in jouw omgeving? Ik ben erg benieuwd.

Lees ook:

  • Het roer gaat om

    Een paar dagen geleden liep ik in de supermarkt en daar had ik een mooi en leuk gesprek met iemand. Hij vroeg naar mijn gezondheid en aan het eind van het gesprek zei hij, super…

  • Yogaminnende quinoakut

    Toen ik vanmorgen wakker werd, realiseerde ik dat ik ben geworden wat ik tien jaar geleden haatte: een yogaminnende sportverslaafde healthfood junkie die warm wordt van dingen als quinoa bowls (maar nog liever boekweit, want…

  • Lieve therapie,

    Lieve Therapie, Ik wil dit helemaal niet zien. Ik wil dit helemaal niet weten. Laat me met rust. Ik heb het niet voor niets nooit geweten. Graag zou ik een beknopte en duidelijke blog schrijven.…

12 reacties

  1. Heel interessant artikel. Toevallig heb ik deze week ook heel veel na zitten denken over of ik nog ‘meetel’ en wat er moet gebeuren om volwaardig lid van de maatschappij te zijn. Ik werk op dit moment helemaal niet (en zou het ook niet kunnen), maar dat wordt niet heel algemeen geaccepteerd. Terug naar fulltime zou ik echt nooit meer kunnen, maar ik merk dat dat toch ook wel allerlei vragen oproept, vooral bij mezelf. Ik vind dat dus best lastig.
    Volgens mij moet je in de eerste plaats goed voor jezelf kunnen zorgen en pas dán goed zijn op je werk…(Zeg ik nu heel stoer, maar bij mij heeft de balans negen jaar totaal andersom gelegen.)
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: Ik ben ‘de zwakste schakel’

    1. Interessante vraag!
      Ik heb me hier nooit heel veel mee bezig gehouden. Ik voel me ook niet ziek. Ik voel me beschadigd, niet heel. Ik ben bezig met weerbaarder worden, meer samenwerken. Herstellen, voelt voor mij als iets ‘teurgdraaien’, naar een oude stand, waarin alles nog werkte. Ik denk dat er maar weinig mensen zijn in de GGZ die terug willen. We willen juist vooruit!
      Kortere termijn problemen kunnen wel aanvoelen als iets dat ik moet herstellen. Zoals een griep, of een gebeurtenis die me raakt.
      Er stond vanochtend een interessant artikel in de correspondent over depressie. Correspondent Nina Polak sprak met filosoof en psycholoog Bert van den Bergh over of een depressie hersenziekte is of een probleem van de maatschappij. Het relateert wel aan de vraag of het woord herstel passend is, bij zijn kijk.

      1. Hey Ikjes!

        Bedankt voor je reactie op mijn blog! Ben het hier helemaal mee eens; als ik voor mijzelf spreek, wil ik ook niet meer terug naar mijn ‘oude ik’. Wat mooi om te lezen dat je bezig bent om weerbaarder te worden, en meer samen te werken. Bedankt voor de leestip van het artikel. Ik ga dit zeker opzoeken. Heel veel succes verder! Liefs, Karin

    2. Dit is voor mij een zeer mooie en nieuwe benadering van een uitgemolken begrip binnen de psychische gezondheidszorg. Ikzelf ben sinds kort ook aan een herstelproces begonnen die ik dacht reeds te hebben doorstaan. doch zijn de beperkingen groter dan voorgenomen en hebben een enorme weerslag op mijn plaats op de reguliere arbeidsmarkt. (Ik heb dertien jaar lang goed samengewerkt in een psychiatrische setting als psychiatrisch verpleegkundige.) Door een posttraumadepressie en een posttraumatische stressstoornis bovenop een ernstige vorm van ADHD, ASS en HSP en HB niet in staat om mij op een goede manier te ontplooien en ontaard vaak in een ongeziene chaos en gepaarde agressie uit onmacht. Deze tekst is een nieuwe kijk op iets wat ik eerder ken als de algemeen aanvaarde definitie over herstel met als enige doel te functioneren in een maatschappij. Het heeft weinig ruimte tot positiviteit en vormt alsmede een ernstig obstakel op weg naar aanvaarding. Ik hoop door deze nieuwe visie mezelf beter te leren begrijpen op weg naar nieuwe positieve levenskracht. Bedankt voor deze mooie inzichtelijke tekst. Veel succes verder. Groetjes Thomas Haghenbeek. https://www.volwassenwordenmetadhd.com/

      1. Hey Thomas,

        Heel erg bedankt voor jouw zeer mooie waardevolle aanvulling. Mooie inzichten heb jij opgedaan! Heel veel succes met het herstelproces, jezelf te leren begrijpen (en aanvaarden) en het vinden van nieuwe positieve levenskracht! Liefs, Karin

    3. Hey Naomi,

      Bedankt voor je reactie op mijn artikel; dit is zo herkenbaar. Ik denk inderdaad ook net als jou dat je eerst voor jezelf moet zorgen, en daarna pas werk. Als je niet goed voor jezelf zorgt, dat merk ik bij mijzelf nog regelmatig, dan ben je niet in staat om te werken. Of in ieder geval niet je werk goed uit te voeren. Het is ook lastig; accepteren is het lastigste wat er is. Heel veel succes verder!

  2. Dit is iets waar ik al tijden mee wissel…. nadat ik 8 jaar terug echt goed in elkaar klapte door mijn depressie en PTSS. Inmiddels zoveel jaar en minstens net zoveel therapieën en medicijnen verder…. UWV heeft besloten dat ik na 8 jaar 80/100 % afgekeurd te zijn wel 16-20 uur kan werken. De strijder in mij vind dat ik dat ik kan maar helaas….. terug naar mijn oude kantoorwerk is geen optie, te druk, teveel onvoorspelbaarheid…. ik werk nu 9 uur in de thuiszorg, 4 dagen per week en 1 cliënt per dag… Dit is de max wat ik kan…. ik ben nu 45 en heb van mijn 18e tot mijn 38e fulltime roofbouw gepleegd door te werken, alles te doen en vooral mezelf te negeren. Wetende dat ik een trein was die op ontsporen stond.
    Ik werk nu dus 9 uur…. of ik het kan is een 2e maar UWV eist het bijna van mij en de strijder in mij ook.
    Door de laatste 8 jaar merk ik ook dat ik geen idee heb wie ik ben of wat ik wil … ik overleef… maar goed, dat ben ik gewend want dat doe ik mijn hele leven al….

    1. Hey Mariska,

      Bedankt voor jouw reactie en openhartigheid. Wat heftig om dit te lezen. Ook erg herkenbaar; ook ik heb roofbouw gepleegd op mijn lichaam en weet ook niet of ik ooit weer fulltime zou willen werken. Ik hoop oprecht dat je kan genieten van de 9 uur dat je werkzaam bent buiten de deur, en dat je er trots op kan zijn. Want dit is echt ontzettend knap! Liefs, Karin

  3. Zo herkenbaar , wat jij schrijft , nadat ik jarenlang een baan heb gehad van 36 uur , en daarnaast jaren lang mantelzorger was van mijn ernstig zieke moeder , was ik altijd bezig met zorgen dag en nacht , ik wist niet beter ik ging maar door en door om niet te hoeven voelen want wat ik vroeger allemaal had meegemaakt , ben ik nu achtergekomen .
    Totdat het licht letterlijk uitging en ik stapje voor stapje weer omhoog moest klauteren om te komen waar ik nu sta , ondertussen geen betaalde baan meer , maar wel al jaren vrijwilligerswerk , en diagnose Ptss dwangneurose , eetstoornis en angststoornis .
    En toch proberen wij allemaal ondanks alles er iedere dag het beste van te maken en te werken aan ons herstel , dus we zijn met elkaar goed bezig .

    1. Hey Ineke,

      Bedankt voor jouw reactie en openheid. Vrijwilligerswerk is ontzettend belangrijk en nodig. Heel knap dat jij dit doet! Verder heb ik hier niets aan toe te voegen; we zijn met elkaar zeker heel goed bezig! Heel veel succes verder! Liefs, Karin

  4. Ik vind herstel echt een heel raar begrip. Ik ‘draai mee in de maatschappij’. Dus je zou kunnen zeggen dat ik hersteld ben, maar eerlijk gezegd zou dat ook betekenen dat ik nooit ‘ziek’ ben geweest. Ik ben nooit zo diep gegaan dat ik ben uitgevallen, maar dat is puur toeval of ‘geluk’.

    Psychische moeilijkheden zie ik liever als een heel zwaar leertraject. Zoals Ikjes zegt, dat moet je niet terugdraaien, daar moet je lessen uit trekken en mee verder leven. ‘Herstel’ is iets als terugzetten naar fabrieksinstellingen. Dan ben je alles wat je met zoveel pijn en moeite optimaal hebt lopen instellen weer kwijt…
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: Wakibi

    1. Hey Anne!

      Bedankt voor jouw waardevolle aanvulling. Helemaal mee eens over die ‘fabrieksinstellingen’. Dat is denk ik inderdaad niet waar we naar toe moeten willen. Zeker zonde van de opgedane kennis in dit ontzettende zware leertraject! Liefs, Karin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.