Verlatingstrauma: verlaat me (niet)

Een tijdje terug benoemde mijn therapeute dat ‘verlating een rode lijn vormt in mijn leven’, met als toevoeging dat het al bij mijn geboorte is begonnen – daar schreef ik in een eerdere blog kort over. Ze noemt het zelfs een verlatingstrauma, een woord wat ik nauwelijks kan verdragen maar tóch maar in de titel heb genoemd. In eerste instantie voelde ik me haast beledigd: bedoelde mijn therapeute nou dat al mijn problematiek waar ik al zo lang mee worstel simpelweg voortkomt uit het feit dat ik er niet mee om kan gaan als mensen weggaan? Dat ik bang (doodsbang, gebroken, verdrietig!) raak als mensen dreigen te verdwijnen? Of als het er zelfs maar op lijkt dat mensen me verlaten? Inmiddels zijn we even verder en heb ik er veel over nagedacht, met als pijnlijke conclusie dat ze misschien toch wel gelijk heeft.

Waarom heb ik het zo zwaar de afgelopen weken? Omdat ik overal zie gebeuren dat iedereen me verlaat. Ik ben waardeloos voor mensen, ze zetten me bij het oud vuil alsof het niets is. Ergens heel, heel ver weg weet ik nog wel dat het niet voor honderd procent waar is… Maar tegelijkertijd voelt het alsof ik nu eindelijk de waarheid zie: niemand geeft om me en ik ben voor niemand belangrijk. En als mensen al om me geven, geeft er nooit iemand zoveel om mij als ik om hen! Vervolgens slaat mijn hoofd zo’n honderd stappen over, want de volgende gedachten is: dan kan ik mezelf maar beter preventief terugtrekken uit alle contacten. Ik zal mezelf veiligstellen voordat ik onverhoopt – en onvermijdelijk – door iedereen verlaten wordt. Ga weg! Verlaat me! Ik weet heus wel dat je het wilt!

Ik weet nog precies wanneer ik voor het eerst besloot dat ik me simpelweg nooit meer moest hechten. Het is immers heel simpel: als ik me niet hecht en ermee stop steeds nieuwe mensen toe te laten in mijn hart, dan kan het ook geen pijn meer doen. Ik was 12 en ging na een moeizame basisschooltijd naar de middelbare school – waar het nog vele malen vaker ‘mis’ is gegaan, net als in de jaren daarna. Toch kan ik niet precies uitleggen waar het dan misgaat. Rationeel gezien weet ik dat ik een bende geweldige mensen om me heen heb, het is alleen dat mijn angst-systeem op hol slaat zodra er ook maar één (waarschijnlijk door mij ingebeeld) signaal is dat iemand me niet meer hoeft.

Een week niet reageren op een berichtje? Even niet vragen hoe het met mij gaat? Een vriendin die een relatie krijgt en daar veel tijd aan kwijt is? Een stage in het buitenland? Een therapeut op vakantie? Een verkeerde toon, ademhaling, leesteken? Mijn hoofd en lijf zijn het voor de verandering met elkaar eens: dat zijn redenen voor paniek, grote paniek! We zijn alleen, alweer! Hoe heeft het kunnen gebeuren? Hoe heb ik met mijn domme kop weer in de val kunnen trappen? Ik wéét toch dat het de moeite niet waard is, hechten? Dat mensen nooit evenredig van mij houden als ik van hen? Alles is één grote angstrespons, ik ga er bijna van geloven dat dit onder de noemer verlatingstrauma valt, maar dan stel ik me wel weer heel erg aan – of niet?

Maar ik wil het zo graag… Een paar aardige woorden richting mij en ik ga voor je door het vuur. Ik ben loyaal, ik sta altijd voor iedereen klaar en ik denk (hoop) dat de mensen om me heen weten dat ze op me kunnen rekenen. Die dingen doe ik graag, maar er zit ook een onderliggend probleem: misschien als ik heel hard mijn best doe en heel nuttig ben, misschien dat mensen me dan belangrijk vinden. Dat ze dan van me houden. Dat ze me dan niet zomaar vergeten als het leven nieuwe wegen inslaat – misschien mag ik dan mee in hun leven, in plaats van ergens achtergelaten te worden op een zijweg van wat ooit hun leven was.

Ik weet niet in hoeverre ik teveel verwacht van mensen (omdat ik ook (te)veel geef aan anderen) en in hoeverre ik daadwerkelijk heel, heel veel pech heb gehad in mijn leven wat betreft mensen die in mijn leven kwamen. Ik ben – denk ik, alles wordt nu in twijfel getrokken – vaak ‘gedropt’, buitengesloten, vergeten. Tegelijkertijd vind ik mezelf ook wel een flinke aansteller als ik dit opschrijf… Zo erg is het allemaal niet! Ik moet gewoon niet zo moeilijk doen. Toch?

De afgelopen weken zijn heel zwaar geweest en dat zijn ze nog steeds. Ik vergelijk mezelf met alles wat ademt en praat en zie keer op keer de bevestiging dat andere mensen betere vrienden hebben, mensen die ze liever zien dan mij. Ik denk te zien dat andere mensen wel gehoord worden, waar ik word genegeerd. Dat andere mensen wel tijd en ruimte en liefde krijgen, waar ik het zelf uit moet zoeken. Gelukkig blijft dat iele, kleine stemmetje in mijn achterhoofd: dit is niet écht zo, het is niet zo zwart-wit als het voelt. Er zijn heus nog mensen. Maar wie dan? Mijn hoofd raakt zo op hol, dat ik vergeet wie er nog wél is om mij heen.

Het is een brute confrontatie, want diep van binnen weet ik misschien wel waar deze angst uit voortkomt. Ik ben niet goed genoeg, ik ben verkeerd geboren en die achterstand kan ik nooit meer inhalen. Desondanks probeer ik met alle macht de wereld ervan te overtuigen dat ik wel genoeg ben. Het vervormde aspect is dat de wereld misschien wel helemaal niet zit te wachten op mijn overtuigende aanwezigheid… Ik ben de enige die wanhopig op zoek is naar bewijs: ik mag er zijn.

Kan ik dat bewijs vinden als de meest basale basis ontbreekt? We zijn weer terug bij vroeger. Hechting, pijn, een klein verloren kind. Nooit kan ik inhalen wat ik heb gemist, maar hoe kan ik dan leven? Hoe kan ik zijn als alle anderen als mijn basis bestaat uit drijfzand? Deze vragen maken nog meer paniek los, want met de beste wil van de wereld kan ik hier geen positief einde aan breien. Toch hoop ik dat ik hier nog wel stappen in kan gaan zetten. Eén ding weet ik heel zeker: ik zal de laatste zijn die mij in de steek laat. Ik blijf, tot het beter wordt. Want dat wordt het. Toch?

10 Comments

  1. Ik zet er voor mezelf even een denkbeeldige triggerwarning bij… ik heb gisteren een uur geprobeerd te reageren nadat ik je blog had gelezen, maar dat is dus niet gelukt. Bij deze alsnog, zonder hem weer te lezen.

    Heel helder en eerlijk geschreven! Ik herken veel van je (vermijdende?) gedachten over verlatingstrauma en ergens toch diep van binnen wel weten dat het wel van toepassing is.

    Dikke knuffel voor baby jij!

    1. Sae

      Oh jee, ik hoop dat je niet teveel last hebt gehad van de trigger(s)! Goed voor jezelf zorgen hè? Je hebt gelijk – ik vind het zo lastig om mezelf serieus te nemen. Heb nog steeds heel sterk te neiging om voornamelijk grappen te maken omdat ik deels totaal niet vind dat ik ook maar een beetje het recht heb om over “trauma” te praten.

      En bedankt voor de knuffel, die is ontzettend welkom 🙂

      1. Is wel een welkome afwisseling, een trigger waarvan ik gelijk weet waar hij vandaan is gekomen. En ja ik herken dat het knap lastig kan zijn iets te erkennen als trauma, ik heb het ‘voordeel’ dat ik een heel duidelijk trauma heb op 4 jarige leeftijd. Daardoor herken ik de gevolgen en kan ik ook andere pijnpunten (die kan ik ook nog moeilijk als trauma benoemen) beetje bij beetje beter plaatsen (wat ook wel een heel proces is, net als het erkennen van de hondenbeet als trauma ooit was). Als ik lees wat baby jij allemaal door heeft gemaakt, kan ik niet anders dan bedenken dat het wel een gigantische impact op je ontwikkeling moet hebben gehad. Hoe je leven er verder ook uit heeft gezien. Zo kwetsbaar en puur als baby’s zijn… maar wel moeilijk voor te stellen dat jij dat was, als je eenmaal volwassen bent.

  2. Dit klinkt misschien heel onecht, maar ik zweer dat dit waar is: het is net alsof ik dit heb geschreven. Alles. En dit is zo confronterend. En het enige wat ik kan denken is, wat hebben zij en ik gemeen dat wij beide zo zijn geworden?

    1. Sae

      Wauw, wat bizar en bijzonder dat het zo herkenbaar is voor je. Het is lastig hè, die hele puzzel? Ik ben bij mezelf nog wel heel druk aan het uitvogelen waar het nou precies vandaan komt, maar zoals ik in het begin van de blog ook noem, vermoed ik dat veel hiervan al rond mijn geboorte is begonnen. Ik hoop voor je dat je mensen om je heen hebt die je hierin kunnen steunen!

  3. Sina

    Hi Sae,

    wat herken ik het goed, dat vechten voor bestaansrecht. Dat vechten en 150% geven om te laten zien dat je goed genoeg bent, maar daarbij jezelf vaak voorbij rent. Ik geef, geef en geef, maar krijg gevoelsmatig niet hetzelfde terug en dat maakt me bang, boos en verdrietig, maar tegelijkertijd is er ook altijd die stem die zegt: dan zal je het wel niet verdiend hebben. Ik doe werkelijk alles om me ook maar enigszins nuttig te voelen, om voor mezelf te kunnen zeggen: Ja, het heeft zin dat ik er ben en ik mag er zijn.

  4. Carla

    Jij verwoord zo perfect waar ik ook mee worstel. Eng bijna. Ik weet hoeveel pijn dit doet en vind het dan ook erg dat jij, ik en nog vele anderen hier mee moeten worstelen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.