Verdriet is lichamelijk

Ongeveer vier jaar geleden is bij mij de angst er pas echt in geslopen. Ik bedoel daarmee te zeggen: ik was altijd al angstig, maar door samenloop van omstandigheden werd 2014 het daadwerkelijke startschot gegeven voor de Angst – met hoofdletter A. Over de aanleiding zal ik nu niet uitweiden, maar het begon met angst voor leraren, gevolgd door angst voor examens, angst voor school, angst voor de winkel, angst om naar buiten te gaan, angst voor mensen, enzovoorts enzoverder. Tijdens mijn examens had ik enorme paniekaanvallen en de daarmee gepaarde black-outs. Iemand aanspreken in de winkel bezorgde me al hyperventilatie. En naar aanleiding van het seksueel misbruik, kreeg ik ook op den duur dagelijks te maken met gigantische paniekaanvallen.
Nooit had ik erbij stilgestaan hoe deze spanning voelde. Ja, ik was trillerig, en ik zweette, en mijn ademhaling was kort en oppervlakkig. Dat wist ik allemaal wel. Maar hoe het zich puur lichamelijk aan mij opdrong van het allereerste moment, dat had ik eigenlijk nog nooit echt ervaren. Het was er altijd al, nog voordat ik me er bewust van was. Het meeste speelde zich dan ook met name af in mijn hoofd, en dat maakte het dat het vooral een ‘hoofd-zaak’ was. Door alle irrationele gedachten werd de angst die ik voelde uitvergroot. Zo groot dat ik helemaal geen oog had voor hoe ik de dingen die ik voelde in mijn lichaam nu eigenlijk ervoer. Het gevoel, de angst, was alleen maar groot, groter, grootst. Maar hoe, wat of waar precies, dat kon ik je niet vertellen.

Nieuwe ervaring

Sinds ik deze zoveelste ronde in therapie ben, heb ik iets nieuws mogen ervaren. Allereerst heb ik mogen ervaren dat een heleboel pillen ervoor kunnen zorgen dat de Angst, angst kan worden. De grootste paniekaanvallen blijven uit of worden onderdrukt. Daarnaast heb ik heb zo stilletjes aan mogen ervaren hoe het is om te voelen wat er in mijn lichaam gebeurt wanneer er dus paniek of angst op komt. Ik heb mogen ervaren dat de spanning, die onder andere opkomt bij paniek, zich voornamelijk in mijn buik vasthoudt, als een grote prop energie in mijn maag, die zich vanuit daar naar de rest van mijn lichaam uitzaait. Misselijkheid is onder andere een gevolg van wat ik voel in mijn buik. De zogenaamde uitzaaiing van energie zorgt ervoor dat ik strak sta van de spanning, waardoor ik ook weer kan beginnen te trillen. Zo heb ik uiteindelijk dus al een deel van mijn spanningsgevoel kunnen ontleden en kunnen voelen. Iets wat voorheen vooral een geratel aan gedachten was gepaard met hyperventilatie, zweten en een heleboel andere dingen die ik niet kon thuis brengen.
Iets soortgelijks heb ik ervaren met emoties, met in het bijzonder verdriet. Ik weet niet precies waar het ontstaat. Het is alvast niet aan het oppervlak. Nee, het komt echt van heel diep. Niet zo diep dat het vanuit mijn tenen komt, maar eerder ter hoogte van de baarmoeder, of darmen – ik ken de anatomie niet goed om daar iets over te kunnen zeggen – maar ergens vanuit die streek komt een vloedgolf aan emotie omhoog borrelen. Als een ei barst het open, en zoals een vulkaan spuwt het z’n energie omhoog. Omhoog, naar boven, als een warme vloed die zich via de buik zeer langzaam en intens naar de borst werkt, zodat ik adem moet halen om het af te koelen en te kunnen sussen. Het kan niet anders dan dat het eruit moet, dat het zich een baan naar buiten werkt. In mijn borst voel ik het tintelen, mijn keel wordt dichtgeknepen, mijn lippen trillen en in mijn ogen springen een stel tranen. Ik haal nog een keer diep adem en duw daarmee de energie, die zojuist nog naar boven kwam gestroomd, naar beneden. Mijn hart bonst behoedzaam, en de emotie ebt weer weg. Zo voelt het dus om plotseling overspoeld te worden met intens verdriet.

Functie

Verdriet is dus daadwerkelijk lichamelijk te beleven. Uiteraard weet je dit ook wel vanuit de theorie of wetenschap, of gewoon vanuit het begrip ’emotie’, maar voor mijn herstelproces is het goed dit zo puur mogelijk te ervaren. Nu ik de ervaring heb dat verdriet niet enkel iets is in mijn hoofd, of een bepaald soort niet te beschrijven ongemak, zou ik dat kunnen uittesten bij elke andere emotie die ik ervaar. Uiteraard moet ik daarvoor eerst mijn emoties herkennen, maar daar wordt al aan gewerkt.
Tegelijkertijd kan het juist ook andersom een functie bieden. Wanneer ik buikpijn ervaar of spanning in mijn armen en benen, zou ik mij kunnen afvragen wat er op dat moment gebeurt waardoor ik zo’n lichamelijke reactie krijg. Er gebeurt blijkbaar iets dat mij spanning bezorgt of een emotie oplevert, waar ik mij nog niet bewust van ben. En door die lichamelijke reactie kan die bewustwording plaatsvinden. Heel handig dus, want die zoektocht naar mijn emoties kan nu van een concrete aanpak worden voorzien, namelijk die van de lichamelijke sensaties. Dat zal natuurlijk niet zo makkelijk zijn als dat ik het hier nu doe klinken, maar het is een insteek die uit te proberen valt. Bewustwording van wat er in het lichaam gebeurt, zou mij dus eventueel meer kunnen vertellen over mijn gevoel, en van daaruit kunnen we weer verder. Goed vooruitzicht!

6 Comments

  1. Een pittig proces wat je door gaat! Heel erg waardevol ook.
    Ik dacht vroeger altijd dat ik nergens bang voor was. Ik herkende de emotie niet omdat ik hem altijd voelde. Bizar is dat als je daar achter komt. Als je één voor één lichamelijke sensaties leert koppelen aan emoties. Dat beschrijf je heel mooi in je blog! Succes met de tocht van bewustwording.

  2. Ik heb gehoord dat opkomende emoties in je hoofd, hartstreek of onderbuik kunnen ontvouwen. Ik heb ze zelf ook altijd in mijn buik, dus probeer altijd bewust te voelen wat er nu weer dwars zit, vanuit die plek. Lukt me misschien de helft van de tijd maar ja… elke stap is er eentje
    Anne onlangs geplaatst…Laatste afscheidMy Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.