emma

Emma wil leven – Josha Zwaan

emmma

Emma wil leven

Emma lijdt aan anorexia, deze ziekte wordt haar fataal. Emma raakte bekend door de gelijknamige en spraakmakende documentaire van Jessica Villerius. Emma had veel van haar laatste weken zelf gefilmd.

Door deze aangrijpende documentaire werden er vragen gesteld bij de gangbare behandeling van anorexia nervosa. Persoonlijk heb ik geen veranderingen opgemerkt in de behandeling, maar dat is een ander verhaal.

Achtergrond van de eetstoornis

In het boek wordt, meer dan in de documentaire, ingegaan op de achtergrond van de eetstoornis van Emma. Auteur Josha Zwaan laat naast Emma zelf (door middel van dagboekfragmenten en brieven) ook haar naasten spreken. Ouders, zus, vriendinnen, docenten en kinderarts komen aan het woord.

Dat lijkt misschien wat fragmentarisch, maar toch wordt er een samenhangend en steekhoudend verhaal ineengevlochten. Het boek leest heel vlot en is ook spannend. De treurige afloop is bekend, maar de energie en levendigheid van Emma, laten je lang geloven dat dat nooit waar kan zijn.

Het blijft wat oppervlakkig

Toch blijft het boek ook wat aan de oppervlakte, in brieven aan haar ouders beschrijft Emma wel heel indringend wat haar dwars zit en wat ze nodig heeft, maar wat daarmee gedaan wordt, is niet duidelijk. Ook wat Emma in therapie bespreekt, wordt niet verteld. Dat is logisch, want Emma kon dat niet meer delen.

Er wordt verteld over Emma als peuter, de verlatingsangst op het kinderdagverblijf, de problemen op school, etc. Opeens is daar ook de eetstoornis en bij de eerste ontdekking daarvan is het direct helemaal mis. Emma moet met spoed worden opgenomen, terwijl zij baalt dat ze een hockeywedstrijd mist.

Hoop en vertrouwen, maar weinig begrip

Er is nog hoop en vertrouwen. Begrip is er amper. Niemand begrijpt waarom een jong meisje niet ‘wil’ eten. Zo wordt het van kwaad tot erger. Soms is er een kleine opleving, om daarna nog verder weg te zakken. Hoop en vertrouwen worden vervangen door controle, druk, dwang en heel veel wantrouwen. Er is complete machteloosheid. En dat terwijl Emma zelf zo’n behoefte heeft aan hoop, vertrouwen en heel veel steun.

Advies voor lezers met een eetstoornis

Voor mij, als anorexiapatiënt is veel moeilijk om te lezen. Hoe de ziekte wordt gezien als manipulatief, terwijl ik uit eigen ervaring weet dat angst regeert. En de machteloosheid van anderen, zorgt er juist voor dat je meer en meer op drijfzand komt te staan.
Er wordt steeds gesproken over willen en vechten. Maar het gaat over durven en vertrouwen.

Voor lezers met een eetstoornis heb ik een dringend advies. Als je dit boek wilt lezen, zorg er dan voor dat iemand weet dat je dit gaat lezen. Iemand met wie je direct kan delen wat het verhaal van Emma met je doet. Iemand die jou kan steunen. Je wordt namelijk heel snel meegezogen in al het eetgestoorde gedachtegoed, wat kennelijk universeel is voor alle patiënten met een eetstoornis, ongeacht leeftijd en persoonlijke omstandigheden.

Zet een doos tissues klaar

Voor iedereen geldt: zet een doos tissues klaar. Het is echt hartverscheurend. Bij iedere nieuwe terugval van Emma is het huilen, en bij haar sterven tranen met tuiten.

‘Emma wil leven’ is bijzonder respectvol geschreven door Josha Zwaan. En ik heb bijzonder veel respect voor de ouders en zussen van Emma, die dit kwetsbare verhaal lieten optekenen.

Koop het boek 'Emma wil leven' van Josha Zwaan: