meisjes die troosten

Reageren op en praten over seksueel misbruik

Afgelopen weken heb ik ervaren hoeveel het mij heeft geholpen om eindelijk datgene te delen wat me zo lang zo eenzaam heeft gehouden. Dat ik via een blog heb gedeeld dat ik seksueel ben misbruikt in mijn jeugd, was een enorme stap. Een hoop mensen in mijn directe omgeving wisten al van het misbruik, maar toch bleef en blijft het lastig om erover te praten. Doordat ik het nu zo openlijk heb durven delen, heb ik gemerkt dat ook anderen veel openlijker met mij durfden te praten en delen. Ik heb heel veel lieve en steunende reacties gekregen. Reacties die ik eigenlijk al jaren geleden nodig had gehad om me uit mijn eenzaamheid en de schaamte en schuldgevoelens te kunnen treden. Tegelijkertijd was het me nooit gelukt om deze stap te zetten als ik de afgelopen jaren niet al goede reacties had gekregen van de mensen om me heen.

De tijd nemen en niet dwingen

De eerste aan wie ik alles heb durven vertellen was mijn vriend. Hij heeft altijd de tijd genomen om naar me te luisteren. Soms kostte het me de hele nacht, of zelfs nog langer, om de woorden te kunnen vinden en uitspreken. Die nachten bleef hij voor mij wakker en moedigde hij me aan zonder me ergens toe te dwingen. Als ik eindelijk de woorden over mijn lippen had kunnen krijgen, reageerde hij altijd goed. Hij reageerde nooit geshockeerd, ook al was hij dat misschien wel, maar rustig. Soms moest hij huilen. Dat vond ik wel lastig, omdat ik dat zelf niet kon, maar ook verhelderend omdat ik kon zien wat het met hem deed. Ik vond het nooit fijn als hij boos werd op de dader, dat vond ik eng, dus hield hij zijn boosheid in. Soms mocht hij me troosten maar vaak ook niet. Dat vond ik ook eng, omdat troosten vaak een onderdeel was geweest van het misbruik en dus triggerend voor mij.

Luisteren is het allerbelangrijkste

Daarnaast heb ik een aantal vriendinnen die ik de afgelopen jaren ook wat over mijn verleden heb kunnen toevertrouwen. Ontzettend eng was dat, maar ook zij hebben goed gereageerd. Ze hebben geluisterd, en dat is misschien nog wel het allerbelangrijkste. Ik heb eerder in mijn leven gemerkt hoe lastig het kan zijn voor mensen om te luisteren. Sommige mensen komen direct met allerlei vragen. Vragen als: ‘Maar waarom heb je het niet eerder verteld?’, ‘Hoe heeft dit kunnen plaatsvinden?’ en ‘Waarom liet je dit gebeuren?’ Wat ze vaak niet door hadden, en waarschijnlijk ook niet zo bedoelden, is dat deze vragen op mij beschuldigend overkwamen. Alsof ik iets verkeerd had gedaan door het niet eerder te vertellen of het te laten gebeuren.

Oppassen met ongevraagd advies

Andere mensen onderbraken me direct om te vertellen over hun eigen ervaringen. Sommige gingen ook over seksueel misbruik, maar soms over hele andere niet-vergelijkbare dingen. Natuurlijk is het niet verkeerd om met elkaar ervaringen uit te wisselen, dat kan juist heel erg helpend zijn. Als iemand mij zijn of haar verhaal vertelt, vind ik dat altijd goed en zou ik altijd willen luisteren. Maar soms werd het verteld met een andere boodschap erin, een advies over hoe zij hadden gehandeld en dat ik ook zo zou moeten handelen. Dat ik aangifte zou moeten doen, of dat het beter zou zijn voor mij om het de dader te vergeven. Ik denk dat je altijd zou moeten oppassen met het geven van (ongevraagd) advies. Ook al kan het nog zo machteloos voelen om enkel naar een heftig verhaal te luisteren, vaak vertelt iemand zijn of haar verhaal om te kunnen delen en het enige wat van de ander wordt verlangd is dat er iemand luistert en steunt. Wat wel helpend kan zijn is om te vragen aan de ander of hij/zij advies zou willen, als je daaraan twijfelt.

De eerste reacties die je krijgt zijn heel belangrijk

De steun die ik afgelopen maand heb ontvangen, heb ik vroeger nooit gehad, de troost die mijn vriend me de afgelopen jaren heeft gegeven, heb ik vroeger nooit gehad. Vaak ook uit angst iets verkeerd te zeggen of te doen, weet ik nu. Familieleden waren vaak zo bang om voor mij pijnlijke herinneringen weer naar boven te halen dat er niet over werd gepraat. Ook ik sloot me af uit angst over wat anderen erover zouden denken. Hoe meer ik me afsloot, hoe meer afstand de mensen om me heen ook weer van mij namen. Zo werd ik nooit gerustgesteld, getroost of gesteund. Niemand luisterde echt of nam daar de tijd voor. Zelfs therapeuten durfden eigenlijk nooit echt te vragen of te praten over wat er was gebeurd. Dat is ontzettend zonde. Juist de eerste reacties die je krijg enn de hoeveelheid steun die je ontvangt wanneer zoiets naar buiten komt, bepalen in hoeverre je kunt verwerken wat er is gebeurd.

Nare reacties

Wat het delen in mijn leven zo lastig heeft gemaakt zijn de schuld- en schaamtegevoelens die ik had, en de reacties die ik in het verleden heb gehad die die gevoelens versterkten. Zeker toen het seksueel misbruik voor het eerst naar buiten kwam, heb ik hele nare reacties gehad. Ook was ik doodsbang dat mensen mij niet zouden geloven. Ik weet haast wel zeker dat mijn verwerking een stuk moeizamer is verlopen omdat ik weinig steun heb gekregen. Tegelijkertijd wil ik niemand de schuld hiervan geven, ik weet hoe lastig het is om over dit soort dingen te praten. Juist omdat ik het ook zo lastig vond, vond mijn omgeving dat ook. Maar ik had mijn omgeving nodig om het te durven.

Reacties die vertrouwen gaven

Ik snap dat mensen bang zijn om de verkeerde dingen te zeggen. Reacties die mij het meest hebben geholpen kwamen van mensen die de tijd namen om echt te luisteren, en geruststelling boden met woorden als ‘ik geloof je’ en angsten van mij weg namen met ‘ik vind je niet vies’, ‘het was niet jouw schuld’ of ‘ik zal je niet verlaten’. Deze reacties zorgden ervoor dat ik steeds meer durfde te vertrouwen en te delen, en die me denk ik uiteindelijk ook zullen helpen bij de verdere verwerking van wat er is gebeurd