wisdom

Prestatiedoelen of leerdoelen?

“Je hebt prestatiedoelen en je hebt leerdoelen”, legde mijn psycholoog onlangs tijdens een van onze maandelijkse sessies uit. We waren in gesprek over de lezingen die ik sinds 2018 geef over mijn leven met borderline, depressie en zelfbeschadiging en hoe mijn perfectionisme me daarbij in de weg zit. Ik slaag namelijk alleen als ik mijn verhaal van A tot Z kan vertellen zonder daarbij fouten te maken. Kijk ik te veel op mijn blaadje met tekst? Dan heb ik in mijn ogen al snel gefaald en kan ik niet meer objectief naar mezelf kijken – met alle gevolgen van dien. “Een prestatiedoel geeft altijd druk,” wijdde mijn psycholoog verder uit, “terwijl er bij een leerdoel ruimte is om te mogen falen én te groeien. Zie je het verschil?” Ik knikte en realiseerde me dat ik te veel uit het verkeerde vaatje tapte. De woorden van mijn zusje schoten ook onmiddellijk weer door mijn hoofd: “Vertrouw op alles wat er al is en sta jezelf toe om te blijven leren en te ontwikkelen. Uiteindelijk gaat het om authenticiteit, niet om perfectionisme.”

Dat deze twee mensen eigenlijk met dezelfde boodschap kwamen, maakte iets in me los. Ik realiseerde me dat ik wel perfecte verhalen kon afleveren, maar weet ik mensen dan nog wel te raken? En wat zou die perfectie me dan brengen? Een 10+? Een gouden lintje? Een extreem goed gevoel over mezelf? Was dat het doel van mijn lezingen geweest toen ik ermee startte? Totaal niet. Het ging om kwetsbaarheid, me durven openstellen, onverbloemd mijn levensverhaal delen en het taboe op psychiatrische ziektes verkleinen. Mijn angst om te falen was daaraan ondergeschikt. Bovendien, hoe kun je überhaupt falen als je je eigen verhaal vertelt?

Ik heb de lat altijd al hoog gelegd als ik terugkijk op mijn leven tot dusver. Mijn ouders gingen scheiden toen ik negen jaar was en daardoor stortte mijn wereld compleet in. Ik had heel veel verdriet en hoopte jarenlang op een hereniging tussen mijn vader en moeder. Die kwam niet en dus moest ik leren leven met het feit dat mijn ouders niet meer in hetzelfde huis woonden. Tegenwoordig hebben heel veel kinderen gescheiden ouders, maar begin jaren ’90 was dat bijzonder. Ik was een eenling, kropte mijn gevoelens op en maakte met heel veel tegenzin de overstap naar de middelbare school. Ondanks alles vond ik mijn kleine basisschool namelijk veilig en vertrouwd, daar wilde ik geen afscheid van nemen. 

Als ik nieuwe vrienden wilde maken, moest ik gezien worden. En dus ging ik al mijn tijd aan schoolwerk besteden. Immers, als ik hoge cijfers haalde, wilde iedereen mijn vriend(in) zijn. Ik sloeg hier helemaal in door en had het gevoel pas iets voor te stellen als ik presteerde. Ik ontwikkelde faalangst. Een onvoldoende was een groot drama en dan strafte ik mezelf door nog harder te gaan werken. Als ik een spreekbeurt had, sliep ik een week niet van de spanning. Ik durfde absoluut niet op mezelf te vertrouwen. 

Dat lage zelfbeeld achtervolgt me nog steeds. Inmiddels ben ik 36. Ik heb geen vervolgopleiding of (betaalde) baan, desondanks wil ik met mijn lezingen wel een boodschap overbrengen. ‘Maar wie ben ik om een ander iets te vertellen?’ Deze belemmerende gedachtegang durf ik na jarenlange therapie nu uit te dagen. Waarom zou ik minder zijn dan iemand met een hooggeplaatste functie en een goedgevulde bankrekening? Zwart-wit denken is makkelijk, maar er is nog zo’n groot grijs gebied dat ik elke dag steeds een beetje meer leer kennen. Gezonde zenuwen horen bij het geven van een lezing. Mijn taak is het om me niet gek te laten maken door de oude gedachten waar ik zo lang in geloofd heb. Ik durf zelfs wel te bekennen dat ik best een beetje trots op mezelf ben en sterker in mijn schoenen sta. Ik blijf een perfectionist, maar wil niet langer aan zelfstigma doen.

‘Gaan we vandaag voor een prestatiedoel of leerdoel?’ Ik maak tegenwoordig bewust de keuze om mijn lezingen en andere spannende aangelegenheden als een leermoment te zien. Daardoor bevrijd ik mij van mijn kwelgeesten en geef ik mezelf het grootste cadeau, namelijk meer zelfvertrouwen.

Lees ook:

  • Onze blogger Aurelia is 26 januari 2018 zelfverkozen gestorven na het doorlopen van een intensief euthanasieproject. Uit respect voor wat zij ons wilde vertellen kun je al haar blogs hier nalezen.  Trigger Warning - Deze blog gaat in op euthanasie…

    En dan de finale diagnose…

6 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.