rennend jongetje

Opgejaagd

Hieronder beschrijf ik enkele ervaringen met en als gevolg van emotioneel misbruik. Tijdens het schrijven heb ik teruggeblikt, en heb ik geprobeerd ervaringen hierbij samenhangend te integreren in deze blog. Omdat ik op deze website nog weinig over emotioneel misbruik heb gezien, ben ik benieuwd of jullie hier iets van herkennen. Hoe dan ook wil ik bij deze graag wat van mijn ervaringen delen.

Me opgejaagd voelen en eigenlijk willen vluchten. Zo werkt mijn leven vaak. Wakker worden met m’n hart in m’n keel. Bang voor anderen. Bang voor kritiek. Bang voor verlating. Bang voor mijn gedachten en gevoelens die ik niet kan vertrouwen. Bang voor… mezelf. Kritische ouderstemmen vertellen me dat ik alles moet en niks mag. En dat ik alles wat ik toch doe verknal. Dag in, dag uit. Ik hoor die stemmen op heel veel plekken en denk dat vrijwel iedereen in mijn omgeving het ermee eens is. Het kwetsbare kind in me ziet en voelt dit. De pijn van (potentiële) verlating. De pijn van eenzaamheid. De pijn van de angst voor onberekenbare agressie en afstoting. Tegelijk schreeuwen de innerlijke ouderstemmen. “Nee! Zeur niet! Dit mag niet! Je mag niet zwak zijn!” En zeker als de ouderstemmen bevestigd worden door diegenen waarmee ze geassocieerd zijn, worden mijn beschermermodi actief.

Mijn beschermermodi passen zich helemaal aan, vermijden, of verdoven. Dat doen ze om me veiligheid te bieden. Echter, van binnen voel ik me niet veilig. Ik geloof niet meer dat er zoiets bestaat als een veilige plek in deze wereld. Een plek waar ik gewild of gewenst ben. Dat er iemand is die in mij gelooft en dat ik ergens echt hoor. Diep van binnen voel ik niet dat ik er mag zijn. Mijn beschermermodi doen hun werk té goed en creëren een onveilige wereld. Ze isoleren me. Deze modi verwarren mijn verleden met het heden. Ze kunnen mijn interne beleving maken tot de realiteit. En zo word ik bang, ook van mezelf. Zo verslaan ze me maar al te vaak. 

Dit is een voorbeeld van waar emotioneel misbruik toe kan leiden. Het haalt de mentale fundering onder je bestaan weg. Het kan je onzeker maken van alles: wat je kan, wat je hebt, of je geliefd en gewild bent, en wie je bent. En dat terwijl er verwacht wordt dat je sterk bent, dat je alles wel aankan. Emotioneel misbruik bestaat daarin dat anderen je emotionele beleving manipuleren, je emoties opleggen, in plaats van dat je je eigen emoties toe mag laten. Op die manier mocht mijn werkelijkheid er niet zijn. Daarmee bedoel ik dus dat anderen voor mij bepaalden wat ik al dan niet mocht voelen. Ik mocht niet mezélf zijn, maar de basis onder mijn gevoel van eigen identiteit verdween. Van mij werd verwacht dat ik andermans taken zou doen, andermans vraagstukken op zou lossen, andermans kinderen zou verzorgen en ik werd verantwoordelijk gehouden voor andermans emoties. Die anderen vonden nooit dat ik dat goed genoeg deed, maar moest mijn leven steeds meer aanpassen. 

Dit soort situaties en de effecten ervan zijn voor velen niet waarneembaar, laat staan te begrijpen. Niet voor anderen, maar ook vaak niet voor jezelf. “Maar,” redeneren mijn ouderstemmen, “dat hoort ook niet nodig te zijn”, “en,” zeggen mijn beschermerkanten, “wij zorgen wel voor je veiligheid”. Dit werd mijn werkelijkheid: mijn beschermermodi versloegen me door mij te verdoven en te isoleren. Ik geloofde écht niet meer dat er een plek is waar ik gewild of gewenst ben, laat staan dat er iemand in me gelooft of dat ik ergens hoor. En zo ervoer ik, naarmate ik opgroeide, alles en iedereen, mezelf incluis, als onveilig… en ervoer ik mezelf als waardeloos, nutteloos en te veel op deze wereld.

In de afgelopen jaren heb ik veel mogen leren binnen en buiten studie en therapie. Ik heb gezien hoe ik de spiraal kan doorbreken als ik de pijn aanvaard in plaats van me ertegen verweer, en als ik modi zélf ga besturen in plaats van dat zíj mij besturen. Ik kon soms zelfs mijn beschadigde kindkanten accepteren en de pijn voelen, zonder dat ik van mezelf wegrende. Ik zag ook dat juist dit accepteren van pijn me heel dicht bij mezelf bracht. Ik leerde mezelf beter kennen en zag en erkende mijn behoeften aan emotionele erkenning en verbinding. Ik zag ook dat mijn beschermerkanten eigenlijk níet begrijpen wie ik diep van binnen ben.

En toch… juist nu ik moet leren op eigen benen te gaan staan (of: zonder regelmatige therapie verder zou moeten) wordt die strijd zwaar. Mijn beschermermodi willen niet dat ik verbinding aanga, want ze denken dat verbinding leidt tot beschadiging. En mijn ouderstemmen blijven schreeuwen dat ik alles moet, niks mag, en niks kan.

Zo wordt en blijft het leven slopend. Zonder deze fundering durf ik niet op mezelf te vertrouwen, laat staan op anderen. Tijdens mijn studie kwam ik in aanraking met het boek The Haunted Self, een boek over dissociatie. Al is dit een theoretisch boek, het weergaf toch wel de kern van mijn gevoel: ik word achtervolgd. En eigenlijk ook (of misschien wel: vooral) door…mezelf. Mijn ouderstemmen zeggen nu direct: “En terecht!”. Ze vinden ten slotte dat ik ‘sterker’ zou moeten zijn, ‘beter’ zou moeten functioneren, niet zo zou moeten ‘zeuren’. Mijn beschermermodi willen nu mijn contact met de realiteit verbreken. 

Mijn gezonde volwassene merkt deze strijd nu ook. En deze keer, neemt híj de controle. Hij gaat zitten, naast mijn kwetsbare kindmodus. Hij slaat een arm om hem heen. Hij voelt. Hij huilt. 

Na een tijdje kijken ze op en om zich heen. De mist die mij, soms zachtjes en soms resoluut, maar in elk geval onstuitbaar scheidde van anderen en mezelf trekt op. Verwonderd vraag ik me af: is er dan toch wél een plek voor mij?

Lees ook:

  • De volgende stap in therapie-land komt eraan! Na mijn vorige post, die overliep van drama, volgde een powervrouwperiode. Terugkijkend met mijn therapeut, is dat wat vaak gebeurd. Zeer irritant, enorm frustrerend, maar ook al vele jaren herkenbaar. Tijdens schematherapie was het de…

4 reacties

    1. Dankjewel!
      m.b.t. jouw blog: erg herkenbaar ook. Grenzen zijn moeilijk, maar ik vind je ontdekking van het lezen als “graadmeter” erg goed gevonden. Kan ik ook mee aan de slag. Dank voor het delen!

  1. Heel herkenbaar. Achtervolgd worden door jezelf. Ik zit middenin de fase van herkennen, maar kom niet voorbij het stoppen met vechten en gaan bestuderen. Het is mooi om te lezen waar jij nu staat en geeft mij hoop voor wat de toekomst misschien kan brengen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.