Negatief zelfbeeld en schuldgevoel na seksueel misbruik

Een negatief zelfbeeld, het is één van de dingen waar mensen met een jeugdtrauma last van kunnen hebben. Een negatief zelfbeeld kan deels komen door de schuldgevoelen die ontstaan zijn.

Dit kan op verschillende manieren gebeuren. Zo kan het komen door de dingen die degene die het trauma veroorzaakt zegt. Maar schuldgevoel is ook een overlevingsmechanisme om een situatie die machteloos voelde, door bijvoorbeeld ongelijke machtsverhoudingen, te overleven.

Als je daar een schuldgevoel bij hebt, heb je op zijn minst nog het idee dat je controle over de situatie had. Dan hoef je niet de verschrikkelijke machteloosheid te voelen, die er eigenlijk was. Dan hoef je niet te zien dat de mensen om je heen iets fout deden. Soms schaam je je ook omdat je bijvoorbeeld verstijfde, of voor jouw gevoel hebt ‘meegewerkt’.

Ik ben de laatste tijd veel bezig met mijn proces, mijn schuldgevoelens en mijn negatieve zelfbeeld.

Ik ben inmiddels wel zo ver dat ik zie dat mijn negatieve overtuigingen en gevoelens over mezelf niet kloppend zijn, maar toch zitten ze er vanuit het getraumatiseerde en gekwetste kind-deel nog wel erg in mijn systeem. Deels zijn die schuldgevoelens en overtuigingen mij aangepraat, maar ze komen bij mij ook vanuit een overlevingsstrategie.

Gisteren had ik een EMDR-sessie waarin we deze overtuigingen hebben aangepakt. Ik heb heel lang gedacht dat ik slecht was, schuldig aan het misbruik en de mishandeling. Dat is natuurlijk onzin, maar toch kan ik het niet altijd zo voelen.

Ik vind het daarom ook moeilijk om liefde van mensen om mij heen te accepteren, omdat deze overtuiging nog zo diep in mij ligt opgeslagen.

Ik sprak mijn angst uit: “Als ik zo slecht ben, dan moeten ze mij toch haast wel een keer pijn gaan doen?” Mijn psychologe maakte toen een hele mooie opmerking: “Dus eigenlijk zeg je dat de mensen in jouw omgeving dom zijn, omdat ze steeds maar niet inzien hoe slecht jij bent en ze je in hun leven willen? Dan zijn er wel een hoop domme mensen en noem je mij ook dom…” Ze bracht het met humor, maar het raakte me. Ook is er weer wat lading bij een bepaalde gebeurtenis afgegaan.

Er was ook een moment waarin ik boos durfde te zijn op de mensen die me getraumatiseerd hebben, ondanks de angst die er was tijdens de sessie. Mijn psychologe speelde daar op in en liet mij nog even extra die boosheid uitspreken, zodat de spanning even optimaal opliep om daarna te verminderen. Op het moment dat ik de boosheid voelde en merkte dat ik niet schuldig ben, werd ik geraakt in mijn pijn.

Want hoe kan alles wat gebeurd is waar zijn, als ik niet slecht ben? Ik kwam bij pijn en verdriet en er is iets groots veranderd.

Mijn systeem moet er nog aan wennen en opnieuw in balans komen. Doordat de overtuiging ‘Ik ben slecht’ eruit is gegooid, kan ik nu nog meer stilstaan bij het diepe verdriet en bij de echte pijn. En dat is moeilijk om te voelen, maar ook weer een stapje verder in het helingsproces.

Lees ook:

  • Vijf manieren om een slachtoffer van seksueel geweld te steunen

    Deze blog gaat in op gevolgen van seksueel misbruik. Lees deze niet als je weet dat dit niet goed voor je is. Heb je behoefte aan een gesprek over je eigen ervaringen? Dan kun je contact opnemen met de vrijwilligers…

  • Seksueel misbruikt kind

    Sinds een klein jaar heb ik de beerput die “mijn jeugd” heet opengetrokken. Jarenlang heb ik gedaan alsof er niets met me aan de hand was, het prima met me ging en ik niemand nodig had. Ik ging van enorme…

Kijk voor tips om om te gaan met psychische klachten ook eens op psyche.tips

lees meer