Mijn depressie is lelijk en vies

De afgelopen jaren ontstaat er meer openheid rondom depressies. Er zijn tv-programma’s, er zijn boeken en ervaringsverhalen en stapje voor (klein) stapje wordt het stigma afgebroken. Toch zijn er vaak nog dingen die ik mis als ik het met mede-depressievelingen bespreek: de lelijke kanten van een depressie. Wat wel aan bod komt, zijn onder andere het in bed liggen, het somber zijn (of niets voelen), het nergens zin in hebben en de grote Wel Of Niet Medicatie-keuze. Maar het eerste artikel over de vieze en schaamtevolle aspecten van een depressie moet ik nog zien verschijnen.

In deze blog wil ik vertellen over de lelijke kanten van een depressie. De gênante, onappetijtelijke en vieze dingen. Ik schrijf sommige dingen met het schaamrood op mijn kaken, maar ik weet meer dan 100% zeker dat heel veel mensen dit zullen herkennen. Dus hier komt ‘ie dan, een depressie in woorden, met alle uitersten op elkaar gestapeld en al mijn slechtste dagen aan elkaar geregen.

De depressie waar niemand over praat

Een depressie is zelden mijn tanden poetsen, nieuwe onderbroeken en sokken kopen omdat ze allemaal vies zijn maar de was doen niet lukt en beschimmeld eten in de koelkast – ik deed enthousiast boodschappen, maar had geen energie meer om te koken. Met mijn handen pluk ik de ergste stofwolken van de grond, want stofzuigen is te moeilijk. Als het lukt, klop ik mijn dekbed uit om de kruimels eruit te schudden, maar verschonen vergt zoveel meer energie.

Een zak chips is best een avondmaaltijd als ik al blij ben dat ik me ertoe kan zetten überhaupt iets te eten en een pakje liga werkt prima als ontbijt (of brunch). Water koken lukt nog wel, een theezakje zoeken niet meer: heet water is ook te drinken. Een depressie is “ik geloof dat ik al zes weken in hetzelfde shirt slaap” of “ik loop al vier dagen in dezelfde outfit door huis te sloffen omdat ik geen moment in contact ben geweest met de mensheid”. Mijn haar is zo vet dat het twee kleuren donkerder lijkt en mensen die me per ongeluk zien, vragen me of ik mijn haar heb geverfd.

Er staan minstens vijf lege flessen shampoo in de douche; als ik mezelf zover krijg dat ik ga douchen, dan heb ik geen energie meer om ook nog op te ruimen. Het kan maanden duren voor ik mijn bed weer eens verschoon, vochtige doekjes en droogshampoo zorgen dat ik niet begin te schimmelen en mijn gezicht zit vol uitslag omdat ik hele dagen met mijn gestreste hoofd op het zelfde ongewassen kussen lig. Waar ik ook ga, ik zoek een plek om te zitten: staan is zo vermoeiend, zodra het kan zak ik neer op stoepranden, vensterbanken of simpelweg op straat.

Wist je dat een depressie je geheugen aan kan tasten? Ik vergeet wachtwoorden, afspraken, boodschappen en verjaardagen. Ik vergeet welke dag het is en heb torenhoge boetes bij de bibliotheek omdat ik geen energie heb om mijn boeken terug te brengen. Bij mij wordt alles, wanneer het mogelijk is, uit de fles gedronken en uit de verpakking gegeten. Mijn afwas stapelt zich wekenlang op, ik was alleen iets af als ik het echt nodig heb. Mensen merken op dat ik er goed uitzie, maar het enige verschil is dat ik voor het eerst in 1,5 week mijn haren heb gewassen.

Als je leeft op chips, koekjes, instant noodles en witte bolletjes, raakt je lijf van slag. Soms kan ik dagenlang niet poepen, soms zit ik de halve dag op het toilet. Het is teveel moeite om het afval uit mijn kamer naar de keuken te brengen en de muffe geur op mijn kamer is moeilijk weg te krijgen. Soms lukt het me een was in de machine te doen, maar heb ik geen energie om het op te hangen: nog maar een keer wassen dan. Ik ben vergeten wanneer ik voor het laatst mijn tanden heb gepoetst en het enige wat ik nog op mijn kamer heb is drop, dus daar moet mijn lichaam het mee doen als avondmaal.

Met soepstengels chocoladepasta uit de pot lepelen is een geslaagd maal omdat het meer dan één element bevat. In mijn afwasteiltje begint de schimmel zich op te stapelen en ik realiseer me altijd te laat dat ik mijn raam open moet zetten: de zuurstof in mijn kamer is al uren op. Als de wanhoop zich te hoog opstapelt, zoek ik ruzie met de mensen om me heen – ik schaam me voor mijn vieze depressie, maar wil wel aandacht. Ik weet niet meer hoe ik moet communiceren omdat ik al dagen in bed lig en al het contact met medemensen vermijd. Ik laat iedereen om me heen in de steek, wat de depressieve cirkel alleen maar versterkt en mijn hoofd draait het om: het is niet ik die de wereld in de steek laat, maar de wereld die mij in de steek laat!

En dan?

Een depressie is meer dan in bed liggen, somber zijn en/of niets voelen. Het is meer dan moeite met functioneren, geen energie kunnen opbrengen voor de plannen van je dagelijkse leven. Een depressie is lelijk en vies en gemeen en kan alles wat je lief is kapot maken. Soms is je energieniveau zo laag dat het een kwestie is van keuzes maken: douchen of tandenpoetsen? Een vriendin terug appen of een boterham maken voor jezelf?

Het is niet uit te leggen hoe het is als je ledematen honderden kilo’s wegen en alles bakken energie kost. Op de ergste dagen is mijn energie volledig verdwenen zodra ik ‘s ochtends op de rand van mijn bed zit. Het is alsof je de golf van zwartheid en vermoeidheid aan ziet komen en het is een gigantische strijd om dan nog aan een dag te beginnen. Liever terug naar bed; de enige twee vierkante meter op de wereld die op dat moment niet levensbedreigend voelt.

Hoe waardeloos woorden ook kunnen zijn, ik ga het toch schrijven: het kan echt beter worden en dat zál het ook. De beschrijving hierboven is er één van alle uitersten tegelijkertijd en het komt nog maar zelden voor dat echt niets me meer lukt. In mijn geval heeft medicatie een wereld van verschil gemaakt, zeker in combinatie met therapie. Waarom dan toch deze blog? Omdat het ontzettend belangrijk is om dit bespreekbaar te maken: schaamte maakt eenzaam, en eenzaamheid heeft nog nooit iemand gelukkig gemaakt. Aan iedereen die dit leest en een zucht van herkenning slaakt, wil ik zeggen: houd vol, houd vast. Je bent niet alleen.

14 Comments

  1. Depressie is zo smerig!

    Ik was zo’n meisje dat dacht dat liefde de oplossing was voor de litanie en haar depressie altijd afschreef in een vorm liefdesverdriet. Dus dit komt er voor mij het dichtst bij : https://raak-me.com/vaarwel/ .

    Grappig genoeg had ik op het moment van dat schrijven geen liefdesverdriet. Wel een depressie natuurlijk.
    Anne onlangs geplaatst…Het land inMy Profile

  2. Karin

    ❤️❤️❤️ dat dus…..idd heel lelijk. En zo lang dat er nog van die lelijke restjes blijven hangen, gatver. Heel goed dat je dit beschrijft! ❤️❤️❤️

  3. Madelief

    Bedankt voor je eerlijke woorden! Inderdaad dat is depressie. Ik vindt het altijd zo wonderbaarlijk dat ik de molen van het gezin steeds maar draaiende weet te houden. Maar alle zelfzorg bij vlagen volledig de deur uit is. Zal wel te maken hebben met mezelf niet de moeite waard vinden. Terwijl ik ook wel weet dat ik goed voor mezelf moet zorgen om optimaal voor mijn gezin te kunnen zorgen. Soms (of best vaak) is het gewoon onmogelijk. De rest gaat nog wel op de automatische piloot, maar zodra er ruimte is voor mezelf doet die piloot het niet meer. En krijg je inderdaad vieze, lelijke toestanden. Ik ben erg dankbaar voor ons bad, net zoiets als bed, alleen dan wordt je nog schoon ook.

    1. Sae

      Haha, ik wilde dat ik een bad had! Dan kon ik liggen en schoon worden tegelijkertijd, ideaal 😉 Ik heb weliswaar geen gezin, maar ik herken wel wat je zegt: voor anderen zorgen is nog altijd makkelijker dan voor mezelf.

  4. Anja

    Gelukkig niet in dit opzicht herkenbaar, al hangt er momenteel wel een gloednieuwe jas te verstoffen aan de kapstok omdat ik ‘m toch niet wil dragen en daarom maar weer m’n oude, lelijke jas pak. En zo versloffen er meer dingen.

    Maar bij de lelijke kant moet ik wel denken aan de letterlijk lelijke kant. Ik ben niet op m’n mooist tijdens/na stevige huilbuien. Soms schrik ik van mezelf. Ik maak soms selfies om vast te leggen hoe lelijk een depressie eigenlijk is. Ik weet niet waarom, maar misschien omdat ik later nooit meer zal kunnen geloven of terughalen hoe diep ik zat. Of omdat ik behoefte voel om het aan anderen te laten zien, zo van : kijk, een depressie laat de lelijkste kant van je persoonlijkheid zien.

    1. Sae

      Ja! Ik ben nog vergeten in de blog: kleding bestellen en geen energie hebben om het terug te sturen, dus dan opgescheept zitten met kleding die je niet leuk vindt of die niet past.

      Is je oude jas misschien ook een soort veiligheid? Ik voel me altijd wat ‘beschermd’ als ik mijn oude vertrouwde spijkerjasje aandoe. Als een soort bescherming tussen mij en de wereld. En ik herken ook wat je zegt over die ándere lelijkheid, die laat ook (vrijwel) niemand zien aan de wereld..

  5. Oh echt, depressies zijn zo ranzig. Niet normaal meer. Heb gelukkig tegenwoordig een vaatwasser die ik ook nog zo nu en dan aan krijg. Schoon haar? Wat? Douchen in het algemeen? Vooral hopen dat de deodouche voldoende stank maskeert. En kleren aan om naar de supermarkt te gaan? In de winter doe ik toch echt gewoon een paar sneakers onder mijn joggingbroek en een jas over mijn oversized t-shirt. Gooi een handdoek in mijn boodschappentas en hoop dat iedereen dan denkt dat ik rechtstreeks uit de sportschool kom. Geen idee of het werkt.
    Laura onlangs geplaatst…(N)ooit tevredenMy Profile

  6. Linda

    Dit is echt zo herkenbaar.. Ik ben sinds m’n 10e, denk ik ongeveer, tot en met m’n 20e ongeveer depressief geweest en nog steeds achtervolgt het me.

    M’n tanden zijn mega geel en zijn deels gaan rotten. Ik ben ontzettend zwaar geworden en weet niet wanneer ik voor het laatst m’n kamer heb opgeruimd. Mentaal gaat het momenteel veel beter, vind ik, maar het heeft nog steeds een te grote impact op me. M’n kamer is al jaren niet meer opgeruimd. Er ligt een vloedgolf aan lege (of half volle en opengeknapte) flesjes en pakken met drinken. Ook ligt er een stapel aan vies servies en overal etensresten. Wat er ook nog ligt zijn tampons. Op dagen dat ik dan ongesteld werd had ik gewoon niet de kracht om hem te verwisselen. Dus dan gooide ik hem maar achter m’n bed, veegde ik me even “schoon” met een handdoek die er lag en bloedde ik gewoon verder. Voor de rest liggen er heel veel kleren en handdoeken die al weken niet meer in de was zijn geweest en ik maar telkens hergebruik. (ja soms care ik genoeg om te kijken of er in die handdoek dan nog bloed zit)

    Ik ben momenteel niet depressief meer, of iig niet meer somber enzo, maar alsnog controleert het me wel en op sommige momenten komt het ook nog wel ff kei hard “hallo” roepen.

    M’n vieze kamer is hartstikke goor, maar het is ook m’n bescherming. Ik zou nooit uit het leven kunnen stappen met zo’n kamer als dit. Ik zou de mensen om me heen dat niet aan kunnen doen, want er liggen ook bijv. Cadeaus die ik heb gekregen in de enorme shitshow. Voor mijn gevoel is m’n vieze kamer simpel weg een reden waarom ik geen zelfmoord mag en kan plegen.

    Bedankt dat je deze blog hebt. Ik voel me iets minder alleen nu.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.