hartje met handen

Zelfbeschadiging en zelfliefde

Dit artikel is geschreven vanuit de persoonlijke ervaringen van Sanne (Zebra on the way).

Dit artikel is voor iedereen die zichzelf beschadigt, of beschadigd heeft en moeite heeft met het liefhebben van zijn/ haar eigen lichaam.

Seksueel misbruik

Vanaf mijn zeventiende ben ik misbruikt binnen twee van mijn relaties. Misschien denk je: hoe kan je misbruikt worden binnen een relatie? Er zijn tegen mijn wil in seksuele handelingen met mij verricht en ik heb deze tegen mijn wil in bij anderen moeten verrichten. Helaas worden mensen slachtoffer van seksueel misbruik door vreemden, maar gebeurt dit ook veel te vaak door intimi.

Gediagnosticeerd met PTSS

Sinds 2013 ben ik gediagnostiseerd met PTSS (posttraumatische stressstoornis) en ben ik hiervoor in behandeling binnen de GGZ. Daarvoor liep ik ruim een jaar lang met klachten zoals: somberheid, angsten, herbelevingen, slaapproblemen en nachtmerries. Op een gegeven moment kon ik niet meer functioneren en vond ik mijn overlevingsstrategie: mijzelf beschadigen. Om het beeld van seksueel misbruik te kunnen wegduwen, wanneer deze mij overvielen in een herbeleving, beschadigde ik mijzelf. Ook als de angst heel sterk was na een nachtmerrie, dan deed ik mijzelf pijn om rust en controle te krijgen in mijn hoofd.

Zelfbeschadiging om met emoties om te gaan

De zelfbeschadiging begon relatief ‘onschuldig’, maar al snel werd het een ernstig probleem. Als ik stress ervaarde, als er iets mis ging in mijn leven, of als ik mij gefaald voelde dan begon ik mijzelf ook te beschadigen. Zelfbeschadiging werd een manier om met álle emoties die maar bestonden om te gaan. Helaas ben ik ook een aantal keer bij de huisarts beland om mijzelf te moeten laten hechten. Op een gegeven moment dacht ik: het moet toch een keer genoeg zijn… Toen leerde ik mijn huidige vriend kennen. Hij leerde mij van mijzelf te houden, mét littekens. Dat deed hij door van mij te houden, ondanks alle littekens die ik inmiddels verzameld had. Dat ‘houden van mijzelf’ is een moeilijk proces, want ook ik heb nog heel af en toe een terugval in zelfbeschadigend gedrag.

Bewust stoppen met zelfbeschadiging

Inmiddels heb ik EMDR-behandeling gehad, om zo mijn trauma te kunnen verwerken. De behandeling is best goed aangeslagen, want ik heb minder last van herbelevingen en nachtmerries. De angsten en het gevoel voor het verlies van controle zijn dus ook afgenomen. Het lukt mij steeds beter om mij niet meer te beschadigen. Met hulp van mijn omgeving heb ik bewust de stap genomen om mij niet meer te wíllen beschadigen. Ik heb de middelen waarmee ik mij beschadigde symbolisch in de prullenbak gegooid, tijdens een wandeling over de dijk met mijn moeder en vriend. Het was tijd voor verandering. Ik wilde weer van mijzelf en mijn lichaam leren houden, in plaats van het pijn te doen. In plaats van bezig te zijn met zelfbeschadiging, besloot ik mij te focussen op iets nieuws. Ik ging mij focussen op lief zijn voor mijzelf en mijn lichaam, iets dat ik helemaal niet kende.

Meer zelfliefde ontwikkelen

Wat is zelfliefde? Zelfliefde is het waarderen van jezelf. Je stopt met oordelen en zelfkritisch te zijn. Je doet dingen die zorgen voor mentale, fysieke, of spirituele groei.

Als je ervaring hebt met zelfbeschadiging, dan is de kans groot dat je weinig eigenwaarde en een vertekend zelfbeeld hebt. Misschien herken je het wel dat je voor de spiegel staat en denkt: waarom heb ik mijzelf dit aangedaan? Anderen zullen denken dat ik lelijk ben, of mij aanstel. Anderen zullen mij voor altijd blijven nastaren. Ik kan mijzelf nooit meer mooi voelen in dit lichaam. Herken je de gedachten? Hoe jammer is het dat wij zo over ons lichaam denken, enkel omdat wij ‘battle scars’ hebben.

De eerste stap in meer zelfliefde ontwikkelen is dan ook het loslaten van oordelen. Wees niet zo streng voor jezelf. Kijk naar de kwaliteiten die je hebt en wat mooi is aan je lichaam. De littekens zitten er nu eenmaal en het wordt tijd om goed voor ze te zorgen. Jij bént niet je littekens en je bent veel méér dan jouw littekens. De tweede stap is jezelf te vergeven. Probeer het verleden te verwerken en probeer het daarna los te laten. Nú kun je ervoor kiezen om lief te zijn voor jezelf. Vergeven is moeilijk, maar het zal een bevrijdend gevoel geven als dit eenmaal een beetje lukt. En dat gaat niet in één keer, maar dat heeft tijd nodig en er gaat een heel verwerkingsproces en acceptatieproces aan vooraf. De derde stap is het mogen zijn van jezelf. Je bent mooi wie je bent, ook mét littekens. De littekens laten zien dat je het zwaar hebt gehad, maar ze laten ook zien dat je sterker bent geweest dan alles wat je heeft proberen kapot te maken en naar beneden te halen. Anderen zullen altijd hun oordeel (positief, of negatief) klaar hebben liggen. Het belangrijkste is dat je van jezelf JIJ mag zijn.

Hoe pas je zelfliefde toe?

Verander je je oude gedachtepatronen. In plaats van zelfkritisch te zijn, probeer je milder naar jezelf te kijken en oordeel je niet over je verleden. Zorg dus dat je minder hard bent voor jezelf. Zorg goed voor je mentale en fysieke gezondheid. Eet en slaap voldoende, zorg voor genoeg beweging op een dag, zorg dat je je voldoende ontspant, zorg dat je jezelf goed verzorgt en vergeet niet af en toe een verwenavondje voor jezelf te plannen. Dat kan door met een lekker drankje in bad te gaan zitten, jezelf daarna in te smeren met een lekker geurende bodylotion, je nagels te lakken en vervolgens mooie make-up aan te brengen en mooie kleding aan te trekken. Het kan ook door een filmavondje te plannen, met vrienden uit eten te gaan, een klein cadeautje voor jezelf te kopen, of met een kopje thee of koffie en een dekentje op de bank een boek te lezen.

Van je lichaam leren houden

Als laatste wil ik zeggen dat ik mijn lichaam dankbaar ben. Ik heb er alles aan gedaan om het kapot te maken, maar het heeft zichzelf telkens weer geheeld. Mijn lichaam is sterk en staat voor mij klaar. Het is dus tijd om wat terug te doen voor haar. En dat is: goede zelfzorg. Ik mag voor mijn lichaam zorgen. Mijn lichaam is niet van een ander, het is niet vies en is niet lelijk (wat ik na het misbruik wel over mijzelf dacht). Mijn lichaam hoort bij mij en ik verdien het om lief te zijn voor mijzelf. Mijn littekens laten zien waar ik vandaan ben gekomen. Ze laten zien hoeveel pijn ik heb gehad en hoe erg ik met mijzelf in de knoop zat. Maar ze laten ook zien hoe sterk ik ben geweest.

Laten we van ons lichaam houden en ervoor zorgen. Wij verdienen dat, net zoals ieder ander. En mocht je helaas een terugval hebben (gehad) in zelfbeschadigend gedrag, veroordeel jezelf niet meteen. Kijk naar hoe lang je het zonder hebt kunnen volhouden en wees daar trots op. En kijk naar de toekomst en zie hoeveel dagen, maanden en jaren er nog voor je liggen dat je kan kiezen voor zelfliefde in plaats van zelfbeschadiging. Het is namelijk nooit te laat om van jezelf en je lichaam te leren houden.

Lees deze blogs over zelfbeschadiging:

Gerelateerde artikelen:

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.