gesprek man en jongen

Uitkeringen bij ziekte

Soorten uitkeringen

In Nederland hebben we een aantal verschillende soorten uitkeringen bij (langdurige) psychische of lichamelijke ziekte, namelijk:

  1. Ziektewet
  2. WIA (IVA en WGA)
  3. WAO
  4. WAZ
  5. WAJONG
  6. Bijstand

Ziektewet

Wanneer je ziek bent en je geen recht meer hebt op doorbetaling van loon, kun je in aanmerking komen voor een ziektewetuitkering. Ook als je contract afloopt, terwijl je ziek bent en ziek uit dienst gaat, kun je recht hebben op een ziektewet uitkering via het UWV.

WIA

Als je langer dan twee jaar ziek bent, kun je een WIA-uitkering aanvragen. WIA betekent: wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. De WIA is verdeeld in twee verschillende soorten uitkeringen, namelijk de IVA en de WGA. IVA staat voor: inkomensvoorzieningen volledig arbeidsongeschikten. WGA staat voor: werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten.

Je hebt recht op een IVA uitkering wanneer er verwacht wordt dat je door ziekte nu en in de toekomst niet meer kunt werken. De WGA krijg je wanneer verwacht wordt dat je nu of in de toekomst wel (gedeeltelijk) kunt werken.

WAO en WAZ

WAO staat voor: wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, en de WAZ staat voor: wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen. Deze uitkeringen gelden bij langdurige ziekte van vóór 2004. Als je deze uitkering hebt, kun je deze behouden. Als je deze in het verleden hebt gehad, dan kan het dat je deze uitkeringen weer krijgt als je gezondheid weer achteruit gaat. Als je geen van deze uitkeringen eerder hebt gehad, is het niet meer mogelijk om één van deze twee uitkeringen aan te vragen, omdat deze inmiddels zijn opgevolgd door de WIA- regeling.

Wajong-uikering

Een Wajong-uitkering is bedoeld voor mensen tussen de 18 en 30 jaar oud die door chronische ziekte nooit meer kunnen werken.

Een gesprek bij het UWV

Het kan enorm spannend zijn om op gesprek te komen bij het UWV. Soms kan het helpen om je goed voor te bereiden door voor jezelf op te schrijven wat je wilt zeggen, zodat je tijdens het gesprek niets vergeet. Je kunt de arts ook vragen of hij informatie wil opvragen bij je behandelaar (psycholoog of psychiater) als je denkt dat dat helpend is. Ook mag je altijd iemand meenemen als je dat fijn vindt.

Als je een uitkering hebt aangevraagd, moet je op gesprek komen bij een arts van het UWV, zodat hij of zij kan beoordelen of je daar recht op hebt. De arts zal er door middel van vragen achter proberen te komen van welke lichamelijke of psychische klachten je last hebt. Ook wil de arts weten welke dingen je mogelijk nog wél kunt doen. Als de arts dat nodig vindt zal hij of zij ook nog een kort lichamelijk onderzoek bij je verrichten. Je kunt er rekening mee houden dat het gesprek met een verzekeringsarts ongeveer een uur zal duren.

Beslissing over de uitkering

Ongeveer acht weken nadat je een uitkering hebt aangevraagd ontvang je de beslissing van het UWV. Je krijgt te horen of je de uitkering krijgt, hoe hoog de uitkering gaat worden, voor hoeveel procent je arbeidsongeschikt bent en vanaf wanneer je de uitkering krijgt.

Als je het niet eens bent met de beslissing van het UWV kun je telefonisch contact met hen opnemen om je vragen erover te stellen. Als je het er daarna nog steeds niet over eens bent, kun je bezwaar maken tegen de beslissing. Dit kan zowel online als per brief. Mocht je het niet eens zijn met de beslissing van het UWV over het bezwaarschrift dat je hebt ingediend, kun je in beroep gaan. Als je in beroep gaat dan doet de rechter een uitspraak. Als je het hier ook niet mee eens bent, kun je ook nog in hoger beroep gaan.

Als je vindt dat je schade hebt geleden door een beslissing die het UWV heeft gemaakt is het mogelijk om een schadevergoeding aan te vragen.

Gesprek met de arbeidsdeskundige

Mocht de beslissing van het UWV zijn dat je nog gedeeltelijk kunt werken, nu of in de toekomst, dan krijg je na het gesprek met de verzekeringsarts ook nog een gesprek met de arbeidsdeskundige. Deze kijkt naar wat voor soort werk je mogelijk nog zou kunnen doen met jouw ziekte of handicap. Ook dit gesprek zal ongeveer een uur duren.

Mijn tips voor contact met het UWV

  • Wees eerlijk over wat je wel en niet kunt

Mijn ervaring is dat als je eerlijk bent over de dingen die je niet, maar ook juist wél kunt, het UWV heel redelijk is. Zo heb ik bijvoorbeeld aangegeven dat ik denk dat ik best wel zou kunnen werken, maar wel alleen vanuit huis. Doordat ik daar eerlijk over ben geweest is het voor UWV geen probleem dat ik nu vanuit thuis een opleiding doe en vrijwilligerswerk tijdens dat ik mijn uitkering krijg, omdat ik vanaf het begin af aan al heb gezegd dat ik hierin niet beperkt ben.

  • Wees niet bang om dingen te vragen

Ik vond het erg spannend om te vragen of ik een gedichtenbundel mocht uitgeven, een opleiding of vrijwilligerswerk mocht doen tijdens dat ik mijn uitkering krijg. Toch heb ik ervaren dat het UWV daar helemaal niet moeilijk over deed. Ik denk dat als je het vraagt en open bent in je communicatie, UWV dat kan waarderen en graag met je meedenkt en niet in de weg wil staan.

  • Geef aan wat je moeilijk vindt

Tijdens het contact met het UWV liep ik tegen een aantal dingen aan die ik moeilijk vond. Ik wilde er eerst niets over zeggen, omdat ik bang was dat het UWV me dan tegen zou gaan werken, maar ik heb er uiteindelijk toch voor gekozen om bijvoorbeeld aan te geven dat ik liever geen gesprek wilde met een man, vanwege mijn PTSS. Dit bleek geen enkel probleem te zijn.

Kortom: je hoort wel eens horror-verhalen over het UWV en deze zijn er ook zeker, maar er zijn ook verhalen, zoals de mijne, waarbij alles gewoon verloopt zoals het hoort te verlopen en er eigenlijk niets te vrezen is.

Bijstand

Als je geen of onvoldoende arbeidsverleden hebt, kun je als je arbeidsongeschikt raakt niet in aanmerking komen voor een uitkering van het UWV. In dit geval kun je een bijstandsuitkering aanvragen bij de gemeente. Ook in het contact met de gemeente kunnen bovenstaande tips in het contact helpend zijn.