DaretoSeeMe en dsmmeisjes logo

Overzicht van vermoedelijke oorzaken van postraumatische stress-stoornis (PTSS)

Een posttraumatische stressstoornis (PTSS) wordt veroorzaakt door het meemaken van een (ernstige) traumatische ervaring. Niet iedereen ontwikkelt een PTSS na een ingrijpende gebeurtenis. Waarom dit zo is, is niet eenduidig te verklaren. Het is niet duidelijk waarom de één wel en de ander geen PTSS ontwikkelt na hetzelfde trauma te hebben meegemaakt. Wel zijn er een aantal factoren van belang gebleken bij het ontwikkelen van een PTSS.

Psychologische factoren

Mensen ervaren de ene gebeurtenis heftiger dan de andere. Oorlogen en seksuele misdrijven leiden vaak tot meer klachten dan bijvoorbeeld. Hoe vaker de schokkende gebeurtenissen voorkomen, hoe moeilijker ze te verwerken zijn. Denk bijvoorbeeld aan incest, mishandeling of ervaringen in de oorlog.

Hoe zwaar de last is die iemand kan dragen na bijvoorbeeld een traumatische gebeurtenis wordt deels bepaald door erfelijkheid. Daarnaast is je jeugd en opvoeding belangrijk. Wanneer je in een stabiele, liefdevolle omgeving bent opgegroeid dan heb je waarschijnlijk meer ‘draagkracht’ en minder kans op een PTSS.

Steun en opvang vanuit de omgeving wordt vaak als troostend ervaren. Het gevoel dat je je verhaal kan doen en dat dit erkent wordt is belangrijk. Een goede opvang vermindert de kans op het ontstaan van een PTSS.

Neurobiologie

Uit de verschillende onderzoeken blijkt dat bij mensen met PTSS de fysiologische reacties tijdens het luisteren naar het cassettebandje van de traumatische gebeurtenis zijn toegenomen. Nader onderzoek wijst op een ontregeling van het noradrenerge systeem. Noradrenaline is een stresshormoon dat in het bijniermerg wordt geproduceerd.

Uit een langlopend onderzoek onder Afghanistan-veteranen blijkt dat het aanpassingsvermogen van DNA mogelijk een rol speelt bij het al dan niet optreden van een posttraumatische stressstoornis. Het gaat hier om omkeerbare erfelijke veranderingen die optreden in het gedrag van een cel zonder wijzigingen in de sequentie van het DNA in de celkern.

Bij alle militairen met traumatische ervaringen tijdens de missie bleek de expressie van een aantal genen die een rol spelen bij stress te zijn veranderd. Bij de militairen met PTSS waren de adaptieve epigenetische veranderingen minder groot dan bij militairen zonder PTSS.

Voor het onderzoek, dat in 2017 werd gepubliceerd in Molecular Psychiatry, werden 93 Nederlandse veteranen langdurig gevolgd. Van hen werden bloedmonsters afgenomen.

PTSS en het brein

Het limbisch systeem in onze hersenen reguleert emoties, motivatie en ook onze herinneringen. Het limbisch systeem wordt ook wel eens het oerinstinct genoemd. De drie belangrijke delen van het limbisch systeem in de hersenen zijn de hippocampus, de amygdala en de prefrontale cortex.

Hippocampus

De hippocampus is het hersengebiedje dat verantwoordelijk is voor navigeren, leren en onthouden. Wanneer iemand veel stress heeft scheiden de bijnieren cortisol af. Dit stresshormoon wordt schadelijk als er te grote hoeveelheden van aangemaakt worden.

Amygdala

De amygdala is verantwoordelijk voor het sturen en verwerken van emoties en staat in verbinding met de hippocampus. Eén van de belangrijkste emoties die de amygdala reguleert is angst. De manier waarop we emoties en stress beleven in het dagelijks leven wordt hierin opgeslagen.

Prefrontale cortex

De prefrontale cortex staat voor het organiseren, ondernemen, impulsbeheersing, sociaal gedrag en het nemen van (juiste) beslissingen. Bij een goed functionerend limbisch systeem is de prefrontale cortex ‘de baas’ over de processen die aangestuurd worden door de hippocampus en de amygdala.

Wanneer er een verstoorde hersenactiviteit is, bijvoorbeeld door te veel ingrijpende levensgebeurtenissen, te veel stress, te veel trauma’s, zal de prefrontale cortex niet in staat zijn om nog goed te reageren op de processen in de amygdala en de hippocampus.

Het meeste onderzoek naar PTSS in het brein beperkt zich tot mensen met chronische PTSS. Er zijn bij PTSS overactiviteit van het hippocampus en amygdala en lagere activiteit van de prefrontale cortex waargenomen.

Ook heeft de Hippocampus een lager volume bij mensen met PTSS. Helaas wordt onderzoek naar de hersenen gecompliceerd doordat veel mensen die lijden aan PTSS ook lijden aan andere psychische ziekten, zoals depressie en alcoholmisbruik, waarbij ook een vermindering van het hippocampusvolume wordt gezien.

Bekijk de laatste blogs over PTSS:

Gerelateerde artikelen:

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.