Anorexia nervosa

Wat is anorexia nervosa

Wat is anorexia nervosa

Eén van de bekendste in de categorie voedings- en eetstoornissen is anorexia nervosa. Het is een eetstoornis waarbij iemand zijn eetgewoonten ernstig beperkt in een poging om af te vallen. Dit afvallen gaat verder dan een paar kilootjes na de kerstperiode: mensen met anorexia streven naar een ongezond laag gewicht, dat buiten de gezonde BMI-grens van 18 – 25 valt. Mensen met anorexia eten veel minder dan een gezond eetpatroon voorschrijft, sporten vaak veel en proberen op allerlei manieren te voorkomen dat ze aankomen.

Om de diagnose anorexia te krijgen, wordt naar de volgende kenmerken gekeken:

  • Een grote angst om aan te komen en bereid alles te doen dit niet te laten gebeuren
  • Veelal ondergewicht, en een grote weerstand om het gewicht te verhogen naar een voor de lengte en leeftijd gezond getal
  • Een slecht zelf- en lichaamsbeeld, ontevredenheid over het eigen lichaam

Binnen anorexia nervosa wordt onderscheid gemaakt in twee subtypen: het restrictieve type en het purgerende type. Mensen met het restrictieve subtype beperken hun voedselinname heel sterk en eten dus heel weinig, of heel selectief, om te zorgen dat ze niet aankomen. Mensen met het purgerende type doen dit ook, maar daarnaast hebben zij vaak eetbuien, die ze compenseren door over te geven of extra veel te sporten. Het gaat hierbij vaak om subjectieve eetbuien: een hoeveelheid voedsel die door een gezond mens niet als overdreven veel gezien wordt maar die voor iemand met anorexia als gigantisch kan voelen.

Voor de DSM-V was een van de kenmerken om de diagnose anorexia te krijgen, dat iemand gedurende minstens drie maanden niet meer menstrueerde (amenorroe). Dit kenmerk is in de DSM-V vervallen; zo waren bijvoorbeeld mannen, of vrouwen die hun menstruatie regelen met hormonale anticonceptie, niet te diagnosticeren en kregen zij de diagnose NAO, terwijl ze meer baat zouden hebben bij een specifiekere diagnose. Dus dit kenmerk is geschrapt (Hoek & Van Elburg, 2014).

Anorexia is de stoornis waar de meeste mensen aan denken als ze het woord ‘eetstoornis’ horen. In werkelijkheid is het de minst voorkomende eetstoornis: naar schatting hebben ongeveer 5600 mensen anorexia. Dat maakt het niet minder ernstig. Zo’n 10% van de mensen met anorexia overlijdt uiteindelijk aan de gevolgen van de ziekte of door zelfdoding. Dat maakt anorexia de dodelijkste psychiatrische stoornis.

Veel mensen met anorexia hebben hier in meer of mindere mate lichamelijke gevolgen van, die al dan niet blijvend zijn. Ondergewicht kan ervoor zorgen dat iemand het altijd koud heeft, pijn krijgt bij het zitten en geen energie heeft. Ook krijgt iemand dan soms extra haargroei op het lichaam, als een overlevingsinstinct om het lijf warm te houden. Gevolgen van het weinige ten kunnen onder andere een extreem droge huid zijn, brokkelende en broze nagels, haaruitval, een verslechterd gebit en maag-darmstoornissen. Ook kan hier een kaliumtekort optreden, dat weer voor hartritmestoornissen kan leiden. Als laatste kan de toch vaak uitblijvende menstruatie gevolgen hebben voor de vruchtbaarheid.

Waar komt anorexia nervosa vandaan

Zoals verreweg de meeste stoornissen is er geen eenduidige oorzaak aan te wijzen voor het krijgen van anorexia. Het is altijd een combinatie van factoren. Het klassieke beeld van een zware jeugd of een grote gevoeligheid voor slanke modellen in tijdschriften klopt in veel
gevallen in elk geval niet.

Genetische aanleg en erfelijkheid speelt mee. Onderzoek toont aan dat de kans op een eetstoornis groter is als het in je familie voorkomt. Daarnaast spelen biologische factoren een rol: wanneer de regulatie en opname van bijvoorbeeld serotonine niet loopt, zou de kans groter zijn een eetstoornis te ontwikkelen. Puur je fysiek kan ook meewerken. Wie aanleg heeft voor overgewicht, zal eerder gaan lijnen en kan vervolgens doorslaan.

Ook de persoonlijke omstandigheden spelen een rol. Wie van zichzelf al weinig zelfvertrouwen heeft, wat faalangstig is, gevoelig voor kritiek of erg perfectionistisch, zou mogelijk meer kans op een eetstoornis lopen. Ook zou het zo zijn dat iemand uit een instabiel gezin, waarbij bijvoorbeeld veel ruzie is of juist overdreven beschermend gedrag, extra kans op een eetstoornis loopt.
Voor al deze kenmerken geldt dat ze in hun eentje niet verantwoordelijk zijn voor het ontwikkelen van een eetstoornis. Een eetstoornis is een autonome ziekte, en daarom kun je het bijvoorbeeld niet omdraaien en zeggen dat iedereen met een perfectionistische inslag een eetstoornis krijgt. Het is altijd een combinatie van factoren en een samenloop van omstandigheden.

Hoe wordt anorexia nervosa behandeld

Zoals alle eetstoornissen is de behandeling voor anorexia vaak een combinatie van therapie en voedingsbegeleiding. Op dat laatste ligt vaak eerst de nadruk. Omdat mensen met anorexia vaak ondergewicht hebben, wordt er eerst gewerkt om het gewicht omhoog te krijgen en het eetpatroon te normaliseren. Vaak gaat het aankomen gepaard met een wekelijkse aankomeis van bijvoorbeeld een pond, met al dan niet consequenties als deze eis (meermaals) niet gehaald wordt. Het normaliseren van het eetpatroon gebeurt met begeleiding van een diëtist. Iemand met een eetstoornis moet vaak bijna opnieuw leren eten. Leren wat een normaal voedingspatroon is, hoeveel een goede portie is en leren variëren op de basislijst met boterhammen. Want als jij voor je ontbijt drie boterhammen moet eten, hoe kun je dat dan op een goede manier vervangen als je yoghurt met cruesli wilt eten? Ook het compensatiegedrag, dat bij veel eetstoornissen in meer of mindere mate een rol speelt, moet afgeleerd worden.

Bij veel eetstoornisbehandelingen ligt op dat deel, zeker in het begin, de nadruk.
Daarnaast wordt er in veel therapieën aandacht besteed aan onderwerpen als zelfbeeld, perfectionisme en het op een gezondere manier omgaan met emoties. Er wordt vaak gekeken wat de ‘functie’ van de eetstoornis is geweest en hoe die op een gezonde manier vervuld kan worden. Ook is er vaak een stuk psycho-educatie bij betrokken, voor meer inzicht in de stoornis en de gevolgen daarvan.

Laatste blogs over Anorexia:

Over dit artikel
Wat is Anorexia Nervosa
Titel
Wat is Anorexia Nervosa
Beschrijving
Mensen met anorexia eten veel minder dan een gezond eetpatroon voorschrijft, sporten vaak veel en proberen te voorkomen dat ze aankomen.
Schrijver
Verschenen op
dsmmeisjes
Logo

Gerelateerde artikelen:

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.