meisje aan het schrijven

Ik ben een die-zijn-er

Dus ik kwam er achter dat de Volkskrant, die ik onbeperkt lees omdat ik daar een truc voor heb, een columnistenwedstrijd organiseerde. 

Ik klom in de pen teneinde iets te vertellen over mijn wereld. Onze wereld. De wereld van de mentaal zieken. Het is een linkse krant, dus verscheidene keren zijn er mooie achtergrondartikelen voorbij gekomen over de bureaucratie in de zorg en een vierluik over het UWV. Het viel me wel op dat in dat vierluik ieders perspectief werd bekeken (de politiek, het bestuur, de werknemers, de alternatieven) maar nooit dat van de uitkeringsgerechtigde. Dat vond ik een beetje onkies. Ik bedoel, je bent toch de krant van het Volk

Het leek me interessant om in de 200 woorden die de column lang mocht zijn, iets te schijven over onze wereld. In de woorden van Hanna Bervoets: Het Rijk der Zieken. Ik wilde tussen al het hippe geraaskal van flitsende Amsterdamse columnisten ons geluid laten horen. Hoe leven wij? Hoe zien wij de wereld? Hoe ziet de wereld ons en hoe zien wij dat dan weer? Je weet wel. Dus schreef ik allereerst het volgende, geëxtraheerd uit mijn blog Ik ben een die-zijn-er:

Het uit de kast komen als lesbisch, en daarna biseksueel, was stukken makkelijker dan het openbaren van mijn huidige status: uitkeringlijer en psychiatrisch patiënt.
Uitkomen voor het zijn van een psychiatrisch patiënt en een uitkeringsgerechtigden gaat zo’n beetje zoals het uitkomen voor het zijn van homoseksueel vroeger ging: Je zwijgt er over.

Het is de nachtmerrie van iedere millennial: Je werkt aan je carrière en hebt grote dromen waarvan je zeker weet dat ze uitkomen als jij maar hard je best doet. Je gelooft in de maakbaarheid van geluk. No time for losers.
Maar op een dag kruimelt het plateau waar je op staat af, zoals de liftvloer in dat zieke YouTube filmpje, Elevator Prank: Floor Falls Away en je kijkt de diepte in.

Vroeger wilde ik designer worden. Ik deed intake bij de meest prestigieuze ontwerpschool van Nederland en werd aangenomen. Maar die zomer werd ik overspannen en depressief. Dat duurde twee jaar. Ik sleepte mij door de dagen heen door aan mijn droom te denken. Ik zou designer worden. Weer intake. Afgewezen. Zelden zo hard gehuild. Aangenomen voor een andere kunstacademie, weer overspannen. Terug naar huis. Droom niet los laten, ploeteren in baantjes en zzp. Weer overspannen. Wat ging er toch steeds mis? Ik werd gek.
Randpsychose.
Diagnose.
Autisme.

Nu ben in geen designer maar een die-zijn-er. Mensen in een uitkering. Schaduwbestaan.
Ze kijken me aan.
Kan jij niet werken?
Kan jij niet twerken?
Zeg ik voortaan.

Een beetje flauw dat einde, en bovendien is een column natuurlijk niet bedoeld voor je levensverhaal. Er hoort een mening te staan. Dus besloot ik het breder te trekken en stuurde ze uiteindelijk deze samengevatte lijst van algemeenheden toe:

8 dingen die je niet weet als je geen psychiatrisch uitkeringsgerechtigde bent

Vroeger wilde ik designer worden. Nu ben ik een die-zijn-er; een psychiatrisch patiënt in een uitkering. Mijn wereldbeeld is 180 graden gedraaid. Een inkijkje:

– Uit de kast komen als lesbisch en later biseksueel, was makkelijker dan het openbaren van mijn huidige status: uitkeringlijer en psychiatrisch patiënt. Hiervoor uitkomen gaat zoals het uit de kast komen vroeger ging. Men zwijgt er over.

– Mensen die geen gebruik maken van de Geestelijke Gezondheidszorg, denken vaak dat het zorgvangnet een hoorn des overvloed is. Als ik vertel dat dit niet zo is gaan ze er vanuit dat het mijn diagnose is die praat. 

What doesn’t kill you, makes you stronger more insecure, vulnerable and emotional.

– Als je voor langere tijd zware mentale problemen ervaart ga je automatisch in het ‘nu’ leven. Naast een door het boeddhisme gelauwerd concept is in het nu leven voornamelijk een overlevingsstand.

– Zelfhulpboeken gaan niet over mensen met psychiatrische stoornissen, want veel auteurs gaan al uit van een bepaalde levensstandaard. In Rijk en Geregeld Nederland vergeten we dat wel eens.

– Als je intelligentie en een uitkering hebt, is het zaak dit voor de wereld te verbergen, want het levert verdrietige discussies op. Niet handig als je uit je sociale isolement probeert te komen.

– Betekenisvolle vriendschappen onderhouden met  mensen die wel in the ratrace zitten is lastig als je ‘mental’ bent. Praatgroepen en recorveryblogs zijn prettiger.

– Een traject bij de Sociale Dienst is vergelijkbaar met een spelletje Jumanji (1995).

Dit leken me nu echt dingen die neurotypicals zoals ze op Tumblr genoemd worden (mensen zonder mentale ziekte), niet weten. En daarom verrijkend. Ik begrijp ook wel dat het niet voor álle zieke mensen geldt, maar hé, het is opinie. Ik heb alleen maar iets taboedoorbrekends willen schrijven. Herkent één van jullie zich hier in?

Hoewel rijkelijk beloofd in de advertentie, heb ik op een algemeen we-hebben-u-bericht-ontvangen mailtje, nooit meer wat gehoord. In dat automatische bericht werd meteen verteld hoe druk ze het op de redactie hadden en dat ze niet bepaald tijd hebben om iedereen van repliek te voorzien. Na zo veel weken weet je dat het geschrevene gelezen is, maar als het ze echt iets had geleken, had ik al wat terug gehoord. Ik kan niet anders zeggen dan: een beetje teleurstellend. Honderden scenario’s gaan door mijn hoofd, over wat de reden daarvoor kan zijn: Is het te banaal? Vinden ze het thema niet interessant? Had ik over iets moeten schrijven uit de krant? Is een lijstje niet goed? Willen ze geen zeurkrant zijn die iets publiceert van iemand in een uitkering? Ben ik geen ‘minderheid’ naar hun smaak? Vinden ze het incorrect? Willen ze links zijn, maar niet zó links? 

En uiteindelijk, uiteindelijk twijfel ik dan natuurlijk vooral aan mijzelf.
Je staat buiten de maatschappij (ik zal even in de tweede persoon enkelvoud blijven praten, gelijk de hoofdpersoon uit Het Rijk der Zieken) en je probeert je weer een plekje te veroveren. 

Ook ben ik rancuneus. Een andere homojongen zijn columnpje, over de oprukkende homofobie binnen politiek rechts, werd wel geplaatst. Maar die mening verkondigen ze áltijd al denk ik dan bij mezelf. En ik méén het als ik zeg: Wat ik nu ben, is nog veel moeilijker dan het ooit voor mij was om lesbisch of biseksueel te zijn. Uit de cijfers blijkt wel dat LGBT+ mensen een veel grotere kans hebben op psychische problemen, dus jee voor mij, pas ik toch nog ergens in…

Maar misschien ben jij nu je dit leest vol strijdlust en wil je een column schrijven om onze stem te laten horen. De emancipatie van de mentaal zieken, nu de zorgstaat een participatiestaat is geworden. Die hebben we nodig in een tijd vol marktwerking en bureaucratie in de (Geestelijke Gezondheids) Zorg. Ik geloof dat we er in Hanna Bervoets een beschermdame bij hebben. Hoewel het gaat over fysieke ziekte, is haar boek over dit onderwerp magistraal.

Trouwens, als je net zo’n klein rot uitkerinkje als ik hebt en je wilt weten hoe je aan die onbeperkt lezen-methode komt, stuur me dan maar een berichtje met die vraag en zet er meteen bij wat je droombaan was. Dan vertel ik je de sleutel tot onbeperkte kwaliteitsjournalistiek. Wij zieken moeten elkaar toch een beetje helpen. 

Lees ook:

  • Autisme

    Toen ik voor het eerst bij de GGZ kwam voor een kennismakingsgesprek was ik zo ontzettend zenuwachtig. Ik wist echt niet wat mij overkwam. Ik was toendertijd doorgestuurd door de psycholoog van het revalidatiecentrum. Meteen…

  • Overprikkeling voor dummies

    Als je dit leest zijn er waarschijnlijk een aantal vragen die op-ploppen in je hoofd. Wat bedoel ik met overprikkeling? Gaat het over het voorkomen ervan? Of over het ermee om gaan? Ik wil graag…

  • De diagnose verandert niet plots wie je bent

    Toen ik met paniekaanvallen naar de huisarts ging, stuurde zij mij door naar een centrum voor ADHD. Ik zou daar getest worden. Tijdens de intake kwamen we er samen achter dat er meer aan de…

7 reacties

  1. Love it <3!

    Ik denk eerlijk gezegd dat ze liever een stuk plaatsen waarin de minderheidsschrijver zich van zijn ik-ben-een-slachtoffer-kant toont. Te veel humor maakt je niet zielig genoeg. Dat dat ook een manier van overleven is, zelfs een veel gezondere strategie, vinden 'ze' moeilijk.
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: Hokjesdenken

    1. Geniaal! Maar ja een beetje trots zal er niet door mogen klinken als je aan de afgrond van de samenleving bungelt… Dan ben je niet zielig genoeg voor de linkszorgenden om voor te zorgen .. gelukkig zijn er ook nog echte praktische mensen die zakken kleding komen brengen, met de opmerking: wat je niet gebruiken kan heb je ook een adresje voor toch?! Ja heb ik. Die staat niet in de Volkskrant, de kledingbank.. zou wel praktisch zijn. Laagdrempeligsociaaltoegankelijk voor de mentale zieke… Net zoals onze nieuwe bewoners uit voormalig oorlogsgebied. Maatschappelijke betrokkenheid stimuleren, hoe dan? Nou eerst stigma aan de kant, of het nu zelfstigma is of niet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.