herstel

Het woord ‘herstel’ klopt voor mij niet

Ik heb een sociale angststoornis. De paniek kan zijn kop opsteken in elke treinreis, bij elk supermarktbezoek, elke keer dat ik de buurvrouw tegen kom, elke keer als de telefoon overgaat, elke afspraak. Ik ben bang voor het oordeel van anderen. Ik heb deze angst altijd gehad en hoe vaak ik de angst ook aanga, in een nieuwe situatie of met nieuwe mensen komt het terug. Ook in situaties die ik al honderd keer heb meegemaakt, met mensen die ik van jongs af aan ken, kan ik gaan blozen, trillen, beven, dichtklappen of in paniek raken.

Ik kan daar met therapie beter mee omgaan, maar de angstrespons blijft, ook fysiek, aanwezig. Van alle inadequaat gekozen termen in de geestelijke gezondheidszorg vind ik ‘herstel’ of het Engelse ‘recovery’ daarom misschien wel de moeilijkste.

‘Herstel’ betekent letterlijk een ‘terugkeer tot een vroegere (goede) toestand’. Ikzelf heb geen vroegere toestand die goed was, of beter dan mijn huidige. En al had ik die, dan zou ik niet gereset willen worden naar een eerder moment, want het kleine beetje nut aan een heftige psychische onbalans doorworstelen is dat ik er verdomd veel van geleerd heb over wie ik ben, wat me drijft, en hoe ik kan voorkomen dat de stoppen de volgende keer helemaal doorslaan.

Andere mensen met psychische klachten kunnen door de term ‘herstel’ het gevoel krijgen dat er een terugkeer naar een klachtenvrij leven is, die er in lang niet in alle gevallen is. Naasten kunnen denken dat hun geliefden van hun psychische klachten zullen genezen, als na een beenbreuk weer van hun stoornissen helen en daarna gewoon verder kunnen lopen.

In de psychiatrie wordt het woord ‘herstel’ helemaal niet gebruikt voor een terugkeer naar een vorige toestand, maar voor ‘(weer) zelfstandig meedraaien in de maatschappij’. Iets waarvoor een term als ‘instellen’ misschien veel passender zou zijn. Maar zelfs met een andere term is dit een zenuwslopende definitie, want wat is dit ‘meedraaien aan de maatschappij’, wanneer bereik je dit, moet je je daar goed bij voelen en is functionerend meedraaien überhaupt een criterium voor een vervullend leven?

Mijn leven is, ondanks de dagelijkse angst, ontzettend vervullend. Ik ben ook nooit gestopt met ‘zelfstandig meedraaien in de maatschappij’. Ik heb altijd een studie gehad, een baan, hobby’s en een sociaal leven. Ik heb dat zelfs gedaan in depressie, omdat de angst om uit te vallen en mensen teleur te stellen groter was dan dat zwarte monster. 

Het woord ‘herstel’ klopt voor mij niet met het feit dat ik nooit ben ‘ontsteld’. Het doet ook geen recht aan de strijd met mijn demonen, die ik levenslang mee zal dragen. Bovenal geeft het me het gevoel dat er iets van mij ziek was en ik beter kan worden. Terwijl ik altijd al goed genoeg ben geweest.

Lees ook:

  • het geheime maske

    Wat betekent herstel? Ik citeer uit de scriptie van N. (een vriendin): "Herstel: een begrip in het proces van een cliënt in de psychiatrie. Wanneer er precies sprake is van herstel, is voor iedere cliënt…

  • Hartjes en madeliefjes

    Ik ging mijn eerste therapiesessie in met een mengeling van hoop en wantrouwen. Hoop dat er een simpele oplossing zou zijn voor waar ik mee worstelde, een oefening, een pil, een antwoord. Wantrouwen omdat ik…

  • Perfect herstel is onmogelijk

    Verkeer je in crisis? Neem contact op met je behandelaar, de huisartsenpost of 113.nl Meer dan 5 jaar geleden begon dit allemaal. De jaren vliegen voorbij en mijn hoop op volledige herstel wordt steeds kleiner.…

8 reacties

  1. Super mooi geschreven. “Bovenal geeft het me het gevoel dat er iets van mij ziek was en ik beter kan worden. Terwijl ik altijd al goed genoeg ben geweest”. Precies dat. Alsof je niet goed was zoals je bent. Alsof je verbeterd moest worden en gewoon ‘zijn’ in de eerste plaats zoals je op dat moment was niet genoeg was. Terwijl kunnen zijn het belangrijkste is.

  2. Ik vind Herstel ook iets raars voor mij.

    Ik vind het wel oké om met problemen te blijven leven. Maar ik wil er wel goed mee kunnen leven. Misschien maak ik wel mijn hobby van voor mezelf zorgen? Misschien kan ik dat ooit wel goed.

  3. Oh ik volg je zo in deze! Merk wel dat het begrip “in herstel zijn” voornamelijk een functie heeft voor de omgeving. Alsof het verzachtend werkt, het geduld van naasten beloond wordt (je bent bijna weer de oude). Ook qua studie/werk geeft het begrip schijnbaar duidelijkheid, want er kan gekeken worden naar je inzetbaarheid. Maar, ik vind het vooral een zakelijk en onmenselijk begrip. Ik voel er zelf niks bij en zoals je zegt dekt het zeker de lading niet van de strijd die je hebt geleverd of nog aan het leveren bent. Mooi geschreven, opent mijn ogen. <3

    1. Ja dat, het is een omgevingswoord… een betuttelend en verkleinend omgevingswoord.

      Als we het hele herstel-idee nou gewoon overboord gooien kun je ook automatisch niet ‘uitbehandeld’ zijn (nog zo’n woord dat in de psychiatrie geen betekenis heeft). Want zonder herstel als mythisch doel hoef je geen behandeling op te geven, omdat herstel niet haalbaar blijkt te zijn.

      Dat zou me toch een hoop rotzooi schelen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.