Brilopboek

Het geven en verdragen van kritiek

Een tijdje geleden mocht ik kritiek geven op een voorstel voor een subsidieaanvraag. Ik voelde mij vereerd dat de onderzoeker hierbij aan mij als ervaringsdeskundige dacht. Ik vond het ook vreselijk lastig om kritiek te geven op het voorstel. Nog lastiger daarbij vond ik dat ik de onderzoeker ken. Kritiek heeft voor mij een negatieve lading. Ik las haar mail nog eens terug. Ze vroeg mij om ‘commentaar’ te geven. Het woord ‘commentaar’ klinkt al een stuk minder negatief dan het woord ‘kritiek’. Dit kon ik wel. Ik begon te lezen.

Ik vroeg mij een dag later af waarom ik het nu zo verschrikkelijk lastig vind om kritiek (ik hou het nog even bij het negatieve woord) te geven. Na enige soul-searching kwam ik erachter dat ik het zélf vooral lastig vind om kritiek te ontvangen. Vanuit mijn perspectief is het logisch dat een ander kritiek ontvangen óók als negatief ervaart.

Voor mij is het een wonderlijke ervaring als de onderzoeker mij zegt oprecht blij te zijn met mijn kritiek. Ik vind het moeilijk te geloven dat de ander dat positief kan ervaren. Diep van binnen vertrouw ik de ander dus blijkbaar niet voldoende op haar woord. Eigenlijk zeg ik dus dat ze liegt. Tegelijkertijd weet ik, rationeel, dat ze niet liegt. Het vertrouwen is er dus wél, maar het ongeloof blijft.

Ik ervaar kritiek als een aanval op mij persoonlijk. Het kwam niet bij mij op dat een ander dat totaal anders kan ervaren. Blijkbaar kunnen anderen kritiek op werk (of gedrag) los zien van kritiek op hun persoonlijkheid.

Ik doe alles om kritiek te vermijden. Dat leidt er toe dat ik een perfectionist ben. Als ik een opzet voor een rapport moet schrijven, zorg ik dat het er perfect uit ziet. Er staan geen spelfouten in, de zinnen zijn volledig, de lay-out is tiptop in orde. Alle mogelijke vragen en daarbij behorende antwoorden worden ondervangen in het rapport. Kortom, het document lijkt dan in niets op het resultaat van een eerste opzet. Rationeel weet ik dat perfectie niet bestaat, er komt altijd kritiek. Door mijn manier van denken maak ik mijzelf juist kwetsbaarder en gevoeliger voor kritiek.

Kritiek ontvangen, staat voor mij gelijk aan falen. Ik word dan geconfronteerd met (bijvoorbeeld) een vraag, die ik niet had voorzien. Ik heb mijn werk niet goed gedaan. Ik had die vraag moeten voorzien en al moeten beantwoorden, dan had ik ook geen kritiek ontvangen. Ik ga er hierbij dan gemakshalve vanuit dat ik de gave heb om in andermans hoofd te kijken. Een volgende keer voeg ik het ontvangen kritiekpunt toe aan mijn (inmiddels lange) back-up lijst met kritiek. Ik zorg dat ik deze fout niet nog een keer maak. Een volgende keer ben ik nog langer bezig om mijn stuk perfect op te leveren en dus nog kwetsbaarder voor kritiek.

Doordat ik kritiek op mijn werk (of gedrag) niet los kan zien van kritiek op mij als persoon, komt kritiek dubbel hard aan en ervaar ik altijd een gevoel van falen. Zeker als men dan besluit het project totaal over een andere boeg te gooien, word ik boos. Had men dat niet eerder kunnen vertellen? Nu heb ik het fout gedaan, maar daar kan ik niets aan doen, want ‘jullie’ veranderen de regels van het spel. Het voelt alsof mij onrecht is aangedaan. Ik ervaar een enorm schuldgevoel, terwijl het niet mijn schuld of fout is. Ik vlieg vol in de weerstand, ga zitten mokken en schrijf uiteindelijk het stuk opnieuw. Met de nieuwe richtlijnen, weer perfectionistisch, weer kwetsbaar voor kritiek.

Soms krijg ik zo genoeg van druk die ik hiermee mijzelf opleg, dat ik onderpresteer of juist iets veel te moeilijks probeer. Bij het klimmen in de klimhal koos ik, soms expres een (te) makkelijke route uit, omdat ik dan zeker wist dat ik in één keer boven zou komen. Soms koos ik juist expres een veel te moeilijke route uit, dan wist ik zeker dat ik (en anderen) niet van mij konden verwachten dat ik in één keer boven zou komen, dat was fysiek gewoon onmogelijk. Dat gaf rust, want dan kon ik (letterlijk) vallen en weer verder klimmen, zonder dat ik het vallen als falen zag.

Van de week gaf ik zelf kritiek op een onderzoeksopzet. Mijn kritiekpunt was eigenlijk dat de onderzoeksopzet 180 graden gedraaid moest worden. Ik voelde me vreselijk dat ik dit op ‘moest’ schrijven. Ik besloot het wél te doen. Ik moet tenslotte oefenen met (voor mij) tegen natuurlijk gedrag. Ik werd tenslotte uitgenodigd om mijn mening te geven. Ik drukte op ‘verzenden’ in mijn mailbox en wachtte met samengeknepen billen op de reactie.

Ik was bang dat de onderzoeker boos op mij zou worden. Boos op mij, omdat ik eigenlijk zei dat ze het verkeerd aanpakte. In mijn beleving zei ik eigenlijk tegen haar dat ze als mens niet deugde… Mijn rationele hoofd zei wel dat deze conclusie niet klopt. Ze deugt zeker als mens, ik vond alleen dat de onderzoeksopzet vanuit de verkeerde kant benaderd werd. Ik had kritiek op het werk, niet op de persoon. Ik kwam tot rust.

Haar reactie kwam, ze leek niet boos. Ze gaf aan dat ik met mijn reactie precies de pijnpunten van het voorstel blootlegde. Ik voelde een enorm gevoel van opluchting. Ik kreeg bevestiging. Ik had het ‘goed’ gezien. Ze was niet boos op mij. Later kwamen we elkaar toevallig in de wandelgangen tegen. Uit niets bleek dat ze boos op mij was, haar mimiek en woorden gaven nog steeds aan dat ze blij met mij reactie was.

Wonderlijk
Onwerkelijk
Ongelooflijk

Lees ook:

  • surreal 402830 960 720

    Een aantal maanden geleden schreef ik voor het eerst een blog over mijn stempeltjes. Ik voelde me namelijk best wel onbegrepen. Mensen kennen het woord persoonlijkheidsstoornis wel, maar vaak wordt er direct gedacht aan borderline.…

  • Verdrietigmeisje

    In november 2017, op een hotelkamer in New York, drong het tot me door dat mijn depressie veel erger was dan ik besefte. In eerste instantie ging ik al met een leeg en somber gevoel…

  • Ik en mijn onzekerheid

    Onzekerheid, ik haat het. De eeuwige twijfel en het altijd aan iedereen bevestiging moeten vragen. Vrijwel nooit ergens zeker over zijn is heel vervelend. Daar sta je dan in de winkel nieuwe schoenen te passen.…

5 reacties

  1. Kritiek ontvangen vind ik ook heel moeilijk. En ik weet heel goed dat het altijd met de beste bedoelingen is, maar het voelt toch vaak als een afwijzing. Ik vind het mooi dat je jouw commentaar eerlijk naar die ander hebt durven mailen. Misschien helpt dat jou in de toekomst ook bij het in ontvangst nemen van feedback?
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: 1 april in Onderwijsland

  2. Geweldig om jouw verhaal en van anderen te lezen. Zo zit ik in een aanéénsluitend “brainsessie” waarin ik overhoop lig met redenatie & schuldgevoel. Vervolgens zakt er een stukje van mijn bagage af door dit alles te lezen.. En inderdaad: treffend, ook voor mij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik toon graag een persoonlijke blog onder mijn reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.