Help, hechting! (En waarom doet het toch zo’n pijn?)

Het is even geleden dat ik mijn vorige blog schreef, en ik moet eerlijk zeggen dat ik niet precies weet wat er is gebeurd met de afgelopen maand. Ik ben druk bezig geweest met de afronding van het studiejaar en mijn eigen therapie, maar ondertussen is het – helaas – ook nog een beetje geëscaleerd. Gelukkig heb ik vier dagen bij mogen komen op de crisisdienst en dat heeft me veel rust gebracht. Ik denk dat veel van mijn onrust van de afgelopen weken uiteindelijk te herleiden is naar hechting. Of nou ja, eigenlijk naar hechtingsproblematiek en hoe ik daar keer op keer gigantisch mee in de knoop raak.

Stukje bij beetje moet ik er toch maar aan geloven dat ik “een beetje probleempjes” heb rondom hechting, verlating(s-angst) en soortgelijke thema’s. Ik merk dat de verschillende delen van mij (alters) er ook allemaal een eigen idee over hebben. Zelf ben ik – ‘grote Sae’ – toch vooral van de ratio. Misschien zijn er wel vervelende dingen gebeurd toen ik heel klein was, maar daar heb ik toch geen herinneringen aan? Ik ben toch slim genoeg om te bedenken hoe de wereld werkt? Nou, dan moet ik ook niet zo moeilijk doen over allerlei kleine dingen… Ik heb een prima leven, dus waar maak ik me dan zo druk om?

Maar dan schiet ik ineens naar kleine Sae. Dan lig ik een uur trillend in bed, me vastklampend aan mijn gigantische teddybeer, zonder dat ik weet waar die intense angst vandaan komt. Dan voel ik me misselijk van verdriet en intens, intens eenzaam en verloren. Onbeholpen schiet dan door mijn hoofd: is dit hoe ik me voelde als kind? Hoe het was toen ik als baby’tje helemaal alleen was, zonder veilige hechtingsfiguur?

veilige hechting

Als ik denk aan hoe dat eruit ziet – veilige, goede hechting – dan lijkt het zo mooi, maar voor mij voelt het haast hartverscheurend. Hoe warm, hoe liefdevol moet het zijn om als niets-kunnend baby’tje in deze wereld te komen en een moeder(figuur) te hebben. Dat je emoties gespiegeld worden, dat je een onvoorwaardelijkheid en vanzelfsprekendheid voelt in het contact met je primaire ouder/verzorger. Dat je getroost wordt wanneer je verdrietig bent, dat je kinderlijke zorgen worden gesust. Mijn moeder was er soms. Soms was ze liefdevol en vrolijk en aanwezig en beschikbaar, maar soms was ze boos, lag ze in bed en was alles wat ik deed teveel. Het enige voorspelbare, was de onvoorspelbaarheid.

Soms vraag ik me af of ik het me misschien inbeeld. Misschien voelt iedereen zich wel zo? Misschien ben ik gewoon zwak omdat ik niet kan dealen met wat ik ervaar en voel? Maar dan overvalt de leegte me weer; beter kan ik het niet beschrijven. Een soort gapend gat in mijn middelste, het gebrek aan een basis, het niet weten waar ik aan toe ben. Een therapeut die met vakantie gaat is een gigantische trigger: ik heb er geen vertrouwen in dat de therapeut nog terugkomt. Of, zoals ik het voor de grap wel eens zeg: ik heb de object permanence van een naaktslak. Uit het oog voelt voor mij niet alleen als uit het hart, maar ook als uit het hoofd, uit het leven, uit de gedachten, uit het bestaan. Zodra mensen mij niet zien, besta ik niet meer. Want hoe kan ik iets betekenen voor mensen?

Ondertussen hoop ik dat ik in therapie een soort van “nep-hechting” kan nadoen, waardoor misschien een aantal van de diepe wonden van vroeger geheeld kunnen worden. Weer echt kind zijn, echt klein, en opnieuw beginnen met een ‘echte mama’ zit er niet in… Maar een mens mag dromen, toch? Voordat ik in een diep filosofische monoloog beland, wil ik afsluiten met een gedicht dat ik ooit schreef over dit gevoel. Misschien is dat een veel betere uitleg dan al deze alinea’s bij elkaar:

mama, ik ben je kwijt

Het gat in mijn romp heeft de vorm van een moeder. Ik weet niet
wanneer het is ontstaan maar het ziet er wat vreemd uit, in mijn
volwassen lijf. Hoe vul ik dit gat op? Vertel me alles, alsjeblieft.

Hoe kleine kinderen reageren op de afwezigheid
van geborgenheid en veiligheid. Hoe anderen leren leven
(of dat proberen) met de pijn van nooit meer klein
en veilig kunnen zijn. Hoe het is om in de spiegel te kijken
en in je eigen volwassen ogen de weerspiegeling
van een klein, verloren kind te zien.

Alle mensen van de wereld kunnen me vertellen
dat het niet mijn schuld is,
nooit de schuld is van het kind –
maar er verandert niets aan de echo’s in mijn hoofd.
Misschien als ik aardiger was geweest,
liever,
braver,
mooier,
leuker.

Misschien als ik beter had geluisterd,
minder had gevraagd
en niet zo had gezeurd.
Misschien als ik niet had gepraat en niet had gevoeld,
of gewoon niet had bestaan.

Ze deed toch ook gewoon haar best?

Moeders staan op voetstukken waar ze met windkracht tien
nog rustig staan te stralen. Maar soms raken
moeders de weg kwijt;
kinderen beschadigd;
gezinnen ontwricht.

Ondertussen kijk ik iedere vrouw van boven de veertig
zoekend aan en vraag ik stilletjes, met al mijn pijn:
pas jij in mijn gemis?

9 Comments

  1. Soms hebben we honderd verschillende labeltjes. Soms hebben we liefhebbende ouders en een gelukkige jeugd. En komt het uiteindelijk toch hierop neer.

    Goede blog Sae, over een -in mijn ogen- heel belangrijk onderwerp. Sterkte…!
    Anne onlangs geplaatst…Laatste afscheidMy Profile

  2. Wow, Sae. Wat schrijf je mooi en wat raakt het me diep. Misschien daar op de plek waar ik een soortgelijke leegte voel in de vorm van een moederlijk figuur. Zoals @anne zegt, een belangrijk onderwerp, want vaak komt het hier inderdaad op neer.

  3. Rianne

    Au, wat een herkenning..
    Sommige van jouw zinnen staan bijna letterlijk in mijn eigen dagboeken.
    Wat een moeilijke weg hé.. en je kunt niet meer terug, het niet overdoen. Dat is zo pijnlijk. En er kan wel heling komen, al zal het nooit op een goede manier overgedaan en uitgewis t kunnen worden wat er is gebeurd en hoeveel pijn dat jou heeft gedaan en doet.
    ‘”Als ik denk aan hoe dat eruit ziet – veilige, goede hechting – dan lijkt het zo mooi, maar voor mij voelt het haast hartverscheurend.” Zo voelt het voor mij ook, en tegelijkertijd snap ik nog steeds niet goed waarom. Met mijn verstand kan ik bedenken dat het zo pijnlijk voelt omdat ik dan moet voelen wat ik heb gemist, en dat is intens verdrietig. Maar datzelfde verstand zegt dat het toch niet zó erg was, het viel best mee en ik kon als kind gewoon doorgaan met leven.

    En zo herkenbaar, de schuld bij jezelf zoeken, denken dat je het groter hebt gemaakt en het gewoon aan jou ligt.. dat anderen hier niet zoveel problemen mee zouden hebben, of dat dit iets is waar iedereen gewoon mee te dealen heeft en waarom heb jij er zo’n last van..
    Sterkte meis en bedankt voor je blog!

    1. Sae

      Wauw, bedankt voor je reactie! Ik herken ook wat jij schrijft – zo erg was het toch niet, ik ben toch gewoon blijven leven? Ik had alles wat ik nodig had (oké, behalve wat hechting en liefde misschien…) en miste verder niets! Goeie school, altijd eten, spullen die ik nodig had… Wat is dan het probleem?

      Maar blijkbaar is het probleem er wel degelijk, want ik loop er al jaren jaren jaren tegenaan. Keer op keer. En die intense pijn van binnen, die moet toch ook ergens vandaan komen? Jij ook heel veel sterkte met alles!

  4. Oh zo pijnlijk herkenbaar weer… Hoe ziet voor jou het ‘nep hechten’ eruit? Volgens mij is dat iets wat k ook moet gaan doen nu… Of ik ben al aan ‘m gehecht maarmoet u juist leren dat ik het dan toch alleen moet doen. Mijn therapeut benadrukt steeds hoe ik ‘eigenlijk niet echt iets deel’ of zelfs stilval. En elke keer voel ik weer die pijn maar is het ook nog ns niet gelukt. En toch blijf ik, elke keer weer naar therapie gaan. Misschien moet ik het hem eens vragen. In ieder geval mooi geschreven.

    1. Sae

      Dat nep-hechten, ik zou het moeilijk vinden om uit te leggen hoe het eruit ziet. In mijn geval is het denk ik een kwestie van proberen me open te stellen, alles (proberen te) zeggen wat ik denk en ook: proberen de therapeut zoveel mogelijk te laten zien van wat er in mijn hoofd gebeurt. Een ander heel belangrijk iets: praten over hechting. Over overdracht. Over missen en verlangens en pijn.

      Ik denk dat ik je niet echt tips kan geven, want ik hecht me in zekere zin juist heel makkelijk: drie aardige woorden en ik ga ervoor. Bij ieder signaal van aardigheid of begrip, schiet ik meteen vol in de “ga nooit meer weg alsjebleift!!”-hechting. Stilvallen doe ik alleen als ik wazig ben / dissocieer of heel erg angstig ben.

      Ik zou je sowieso aanraden om dit ook te bespreken; als je therapeut aangeeft dat je niet echt iets deelt, hoe kunnen jullie daar dan naartoe werken? Dat je bij hem wél echt iets kunt delen? Maar onthoudt ook: het heeft tijd nodig. Succes!

  5. Me

    Lieve sae,

    Ik heb al eerder een keer op jou gereageerd en vind het nog steeds zo bijzonder hoe jij beschrijft wat ik voel. Ook deze blog van jou is zo herkenbaar en verdrietig. Ik herken je gevoel, je gedachten en ook het stuk over nep-hechten. Ik denk, maar dat kan ik natuurlijk niet over jou situatie zeggen. Dat je het woord nep weg kan laten. Ik ben er ook aan begonnen aan deze weg, om ook te voelen hoe het is om dat te mogen doen. Vind dit heel spannend om te delen, maar ik ga het doen in de hoop dat het jou ook kan helpen. Ik heb een knuffel met de geur van mijn zullen we maar zeggen nep-hechtingsfiguur, omdat dit de enige manier is om mijn angst te laten zakken (waarvan ik ook nog steeds niet weet waar hij vandaan komt, maar soms ondraaglijk is) en weer veilig te voelen. Ze is niet mijn moeder, maar wel de moeder die ik toen ik klein was had gekozen en nu nog steeds zou kiezen. En dan heb ik een verbindingsarmbandje omdat ik dan elke keer herrinerd wordt aan dat ze niet weg is voor altijd uit mijn hart, hoofd en leven. Misschien dat het jou helpt om ook iets te bedenken, waarbij je weer even klein kan zijn en je toch iets mee kunt nemen wat tastbaar is op de momenten dat je even niet meer zo groot bent.

    Liefs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.