‘Had ik nou maar…’

Vandaag opende ik nietsvermoedend mijn Instagram-app. Ik scrolde wat, maar stuitte plots op het overlijdensbericht van een ster uit een realityserie die ik graag kijk. Ik maakte uit de reacties op dat het om zelfmoord ging.

De berichten waren zoals altijd louter positief over de overledene. Ook voelde iedereen zich schuldig, ‘hadden we nou maar…’ Bovenal werd er opgeroepen elkaar ‘goed vast te houden’, ‘op elkaar te letten’ en ‘van elkaar te houden, want je weet nooit wat er zich in iemands hoofd afspeelt’.

Na nieuws over suïcide zijn alle berichten in de trant van ‘wees er voor elkaar’ en ‘praat er met iemand over’ niet van de lucht. Als je al deze berichten leest, zou je bijna denken dat je als een persoon met een psychische ziekte in een warm bad terechtkomt.

Toch blijft het als je zelf suïcidaal bent of psychisch niet lekker in je vel zit angstvallig stil. Wat maakt nou dat dit zo is? Is het schaamte, of ongemak? Niet weten wat je tegen iemand moet zeggen, of wat een ander nodig heeft?

Ik denk dat het simpeler is dan men misschien denkt. Allereerst denk ik niet dat je een ander altijd kunt behoeden voor een Tentamen Suïcide, zoals een zelfmoordpoging in dokterstermen eufemistisch wordt aangeduid. Wat er in het hoofd van iemand die suïcidaal is omgaat, is simpelweg niet voor te stellen. Dit is van een zodanige ernst dat het niet te redden is met een belletje, een kaartje, een knuffel of een ‘doe maar niet, het leven is mooier dan je denkt en je naasten zullen zoveel verdriet hebben’.

Ik denk echter dat een ‘aai over je bol’, ook in deze schrijnende omstandigheden, vrijwel nooit kwaad kan. Zelfs een ‘ik weet niet wat ik moet zeggen, maar ik denk aan je’ kan fijn zijn. Of een ‘ik weet hoe zwaar je het hebt, maar ik heb vertrouwen in jou’. ‘Ik hou van je, wat je ook doet, denkt of voelt’ lijkt mij persoonlijk ook heel fijn.

Levensreddend zijn deze woorden niet. Wel enorm troostend. En geloof me, als je suïcidaal bent, heb je behoorlijk veel behoefte aan troost.

Pretendeer niet dat je een leven kunt redden. Maar als je om iemand geeft, iemand met psychische klachten, iemand die misschien suïcidaal is, laat dat dan blijken, op wat voor manier dan ook. Oordeel niet, geef geen ongevraagde adviezen. Wees er, luister, laat zijn en help met het vinden van professionele hulp als die er nog niet is.

Maar doe het nu. En niet pas als het te laat is.

Heb je suïcidale gedachten en wil je daar met iemand over praten? Bel naar 0900-0113 of chat via 113.nl.

Ook zin gekregen om te schrijven? Stuur een blog in naar dsmmeisjes!