Eetstoornis: Het gaat niet over eten of uiterlijk

Onlangs verscheen de eerste aflevering uit de documentairereeks ‘Eetstoornissen: Maskers af’ gemaakt door Jessica Villerius. In deze documentaire volgt Jessica vier verschillende mensen die allen te maken hebben met een eetstoornis en laat ze zien hoe vernietigend een eetstoornis is.

Voor iemand die zelf een eetstoornis heeft, vond ik de documentaire heftig, confronterend en vooral heel erg herkenbaar. Moeten bewegen, de doodsangst die er is om aan te komen, een constante strijd tussen de gezonde- en de eetstoornis-kant, regelmatig wegen, de chaos en oorlog in je hoofd, het is een uitputtend gevecht.

Geen eetstoornis

Het is goed dat eetstoornissen meer aandacht krijgen in de media, alleen is het voor mensen die nooit zelf een eetstoornis hebben of hebben gehad, nog steeds onbevattelijk. Iets waarvan ik had gehoopt dat deze documentaire verandering in zou brengen, maar helaas. Ik mis in deze documentaire ontzettend de boodschap dat er bij een eetstoornis onderliggende problematiek ten grondslag ligt. Vandaar deze blog.

Uiterlijk

Een eetstoornis gaat niet over eten of over uiterlijk. Het gaat niet om er mooi uit te willen zien of om aantrekkelijk gevonden te willen worden. Het échte probleem ligt zoveel dieper.

Iemand met een eetstoornis heeft een onstilbare drang naar (schijn)controle. Een ontzettende behoefte om geen emoties te voelen en vooral niet met deze emoties om te hoeven gaan. Vaak heeft de persoon met een eetstoornis een negatief zelfbeeld, is er angst voor de toekomst en angst voor het verleden, waaraan men liever niet wil denken. Eenzaamheid, zelfhaat, traumatische gebeurtenissen,  onzekerheid, verlangens, angsten, het kan allemaal onderliggende problematiek van een eetstoornis zijn.

Een eetstoornis is een stille sluipmoordenaar. Een uitingsvorm en vlucht voor andere problematiek.

Ik begrijp dat het onwijs moeilijk voor buitenstaanders is om enigszins te begrijpen waarom wij onszelf dit aandoen. Hoe het niet eten, of juist het heel veel eten ons controle geeft en onze emoties en pijn verdoofd. Ik snap dat we de mensen, die om ons geven, pijn doen door te liegen en door sociale activiteiten zoals een verjaardag, BBQ, borrel, enzovoorts te vermijden.

“Maar ga dan toch gewoon weer eten!” …was het maar zo simpel.

Geen keuze

Een eetstoornis is geen keuze of een voorbijgaande rage, het is een coping mechanisme. Zolang je jezelf volledig richt op eten (of niet eten), calorieën tellen, afwegen, jezelf wegen, dan is er controle. Controle over wat je in je mond stopt en dat wat je lichaam binnenkomt. Als je daar druk mee bezig bent heb je geen tijd om met je problemen bezig te zijn. Dan hoef je niet te voelen en om te gaan met emoties en alles wat daar uit voortkomt. 

Wegstoppen, niet meer aan denken en je volledig obsessief op iets anders richten is zoveel makkelijker en veiliger dan de confrontatie met jezelf en je emoties aan te moeten gaan. Het is een verslaving: In plaats van ons kapot te spuiten met bijvoorbeeld heroïne maken we onszelf kapot door niet te eten, of juist ontzettend veel te eten. Het is namelijk makkelijker en veiliger om in een roes te leven dan om te moeten gaan met de angst, de woede, het negatieve zelfbeeld, het verdriet, de pijn. 

Een eetstoornis is een ziekte die je overkomt, en niet iets waar je voor kiest.

Krankzinnig

Mensen met een eetstoornis weten dat het voor jou als buitenstaander, die vanaf de zijlijn toekijkt, krankzinnig moet lijken wat we doen.

Wij weten dat jullie je machteloos, boos, verdrietig en onbegrepen voelen. Maar zo voelen wij ons ook. De enige manier voor ons om daar mee om te gaan is onze eetstoornis. Het enige wat je als buitenstaander kan doen is begrip tonen. Er voor je vriend/vriendin te zijn. Blijven communiceren, er open en eerlijk over te zijn en hulp te bieden als hij/zij daarom vraagt.

En hoe goed bedoeld het ook is, opmerkingen zoals ‘Maar dan ga je toch gewoon weer eten!’, ‘Je ziet er toch goed uit, je hoeft niet af te vallen’ en ‘je bent niet dik’ zijn niet de opmerkingen die helpend zijn.

Wat helpend kan zijn is een arm om de persoon heen slaan, er proberen te zijn voor de ander, zonder oordeel. Begrip tonen voor de oorlog in het hoofd waarmee iemand met een eetstoornis elke seconden van de dag worstelt.

Een eetstoornis gaat niet over eten of uiterlijk. Eten en ons uiterlijk zijn niet onze vijand.

9 Comments

  1. Ik heb de aflevering zelf niet gezien maar hoorde mijn vriendin meer dan drie keer per kwartier zeggen “vraag nou wat er achter zit. Vraag naar het waarom.” Dus je bent niet de enige in ieder geval.

    Ik kan dit soort documentaires niet zo goed aanzien omdat meestal ik iets hoor over “mijn eetstoornis/verslaving/depressie/gekwetst kind laat me dit doen/zien/beleven”. Dat is niet gemeen bedoeld, maar ik kan er niet zo goed tegen als mensen stukken van zichzelf als zelfstaand zien en als “fout” (of “goed”) bestempelen. Misschien om de moeite die ik moet doen om met gefragmenteerde persoonlijkheidstrekken een geheel zelfbeeld te vormen, en mezelf niet als inherent “fout” te zien. Of “goed”, wat dat betreft.
    Anne onlangs geplaatst…CircusMy Profile

    1. Denise

      Hey Anne!

      Blij om te horen dat ik niet de enige ben! Ik begrijp ook niet zo goed waarom kennelijk niemand het probleem erachter uitdiept.

      En ik begrijp helemaal wat je bedoelt hoor. Je eetstoornis laat je niet iets doen. Uiteindelijk doe je het nog altijd zelf, vind ik. Je kan niet zeggen dat een eetstoornis je minder laat eten. Je eet zelf minder. Dat doe je (ik) om niet te hoeven voelen.

      Je kan ook niet zeggen dat de verslaving je laat stelen. Dat doe je ook zelf.

      Ik denk sowieso dat je jezelf niet kan bestempelen als “goed” of “fout”. Er is wellicht gedrag wat goed of fout is. Maar dat maakt jou als persoon niet goed of fout.

      1. Chris

        Hallo

        Het is duidelijk dat je de boodschap niet hebt begrepen wat Denise heeft geschreven….. jammer….
        Kan er echt boos om worden wat je hier schrijft….
        Dit is wederom een steek in de rug van onbegrip….
        Niet onaardig bedoeld maar je zegt echt heel veel waar kennelijk niet over nagedacht is maar dat komt voor uit onbegrip zoals Denise heel goed uitgelegd heeft in haar stuk….

        1. Ik begrijp niet zo goed wat je bedoelt Chris. Je reageert hier op Denise, de schrijver van het stuk, zelf. Ik denk dat zij haar eetstoornis heel goed begrijpt.

          Of doelde je op mijn reactie? Bij mij uit ‘wat er achter ligt’ zich niet in een eetstoornis, maar ik heb mijn eigen setje issues, dus ik kan er aan relateren dat het niet gaat om uiterlijk of eten.
          Anne onlangs geplaatst…GroeienMy Profile

          1. Chris

            Hey

            In je stukje je reactie zeg je dat je het altijd
            Zelf doet dat vind jij zeg je…
            Daarmee zeg je eigenlijk dat we er zelf wel wat aan kunnen doen?… dat we een keuze hebben??

        2. Hoi Chris, dat heeft Denise inderdaad gezegd, maar het lijkt me sterk dat ze daarmee bedoelde dat haar eetstoornis haar eigen schuld is (of die van jou die van jou) en dat ze er iets aan kan doen dat ze die heeft. Ik kan niet voor haar spreken, maar zo interpreteerde ik het niet.
          Anne onlangs geplaatst…GroeienMy Profile

        3. Hoi Chris,

          Ik denk dat er wat verwarring is.

          Ik bedoel niet dat een eetstoornis je eigen schuld is, of die van mij. Maar we kunnen wel iets aan onze eetstoornis doen: We kunnen namelijk de keuze maken om te herstellen. En die keuze is loei moeilijk, loei zwaar en gaat met ontzettende ups and downs.

  2. Ook ik heb de aflevering gekeken en kijk er met gemengde gevoelens op terug. Ik weet ook eerlijk gezegd niet zo goed wat ik er van moet vinden en / of denken, maar ben het wel eens met wat je hier schrijft en verwoord.. het is zoveel meer dan het niet willen eten.. Niet willen aankomen..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.