Eetstoornis: Het gaat niet over eten of uiterlijk

Onlangs verscheen de eerste aflevering uit de documentairereeks ‘Eetstoornissen: Maskers af’ gemaakt door Jessica Villerius. In deze documentaire volgt Jessica vier verschillende mensen die allen te maken hebben met een eetstoornis en laat ze zien hoe vernietigend een eetstoornis is.

Voor iemand die zelf een eetstoornis heeft, vond ik de documentaire heftig, confronterend en vooral heel erg herkenbaar. Moeten bewegen, de doodsangst die er is om aan te komen, een constante strijd tussen de gezonde- en de eetstoornis-kant, regelmatig wegen, de chaos en oorlog in je hoofd, het is een uitputtend gevecht.

Geen eetstoornis

Het is goed dat eetstoornissen meer aandacht krijgen in de media, alleen is het voor mensen die nooit zelf een eetstoornis hebben of hebben gehad, nog steeds onbevattelijk. Iets waarvan ik had gehoopt dat deze documentaire verandering in zou brengen, maar helaas. Ik mis in deze documentaire ontzettend de boodschap dat er bij een eetstoornis onderliggende problematiek ten grondslag ligt. Vandaar deze blog.

Uiterlijk

Een eetstoornis gaat niet over eten of over uiterlijk. Het gaat niet om er mooi uit te willen zien of om aantrekkelijk gevonden te willen worden. Het échte probleem ligt zoveel dieper.

Iemand met een eetstoornis heeft een onstilbare drang naar (schijn)controle. Een ontzettende behoefte om geen emoties te voelen en vooral niet met deze emoties om te hoeven gaan. Vaak heeft de persoon met een eetstoornis een negatief zelfbeeld, is er angst voor de toekomst en angst voor het verleden, waaraan men liever niet wil denken. Eenzaamheid, zelfhaat, traumatische gebeurtenissen,  onzekerheid, verlangens, angsten, het kan allemaal onderliggende problematiek van een eetstoornis zijn.

Een eetstoornis is een stille sluipmoordenaar. Een uitingsvorm en vlucht voor andere problematiek.

Ik begrijp dat het onwijs moeilijk voor buitenstaanders is om enigszins te begrijpen waarom wij onszelf dit aandoen. Hoe het niet eten, of juist het heel veel eten ons controle geeft en onze emoties en pijn verdoofd. Ik snap dat we de mensen, die om ons geven, pijn doen door te liegen en door sociale activiteiten zoals een verjaardag, BBQ, borrel, enzovoorts te vermijden.

“Maar ga dan toch gewoon weer eten!” …was het maar zo simpel.

Een eetstoornis is geen keuze of een voorbijgaande rage, het is een copingmechanisme. Zolang je jezelf volledig richt op eten (of niet eten), calorieën tellen, afwegen, jezelf wegen, dan is er controle. Controle over wat je in je mond stopt en dat wat je lichaam binnenkomt. Als je daar druk mee bezig bent heb je geen tijd om met je problemen bezig te zijn. Dan hoef je niet te voelen en om te gaan met emoties en alles wat daar uit voortkomt. 

Wegstoppen, niet meer aan denken en je volledig obsessief op iets anders richten is zoveel makkelijker en veiliger dan de confrontatie met jezelf en je emoties aan te moeten gaan. Het is een verslaving: In plaats van ons kapot te spuiten met bijvoorbeeld heroïne maken we onszelf kapot door niet te eten, of juist ontzettend veel te eten. Het is namelijk makkelijker en veiliger om in een roes te leven dan om te moeten gaan met de angst, de woede, het negatieve zelfbeeld, het verdriet, de pijn. 

Een eetstoornis is een ziekte die je overkomt, en niet iets waar je voor kiest.

Krankzinnig

Mensen met een eetstoornis weten dat het voor jou als buitenstaander, die vanaf de zijlijn toekijkt, krankzinnig moet lijken wat we doen.

Wij weten dat jullie je machteloos, boos, verdrietig en onbegrepen voelen. Maar zo voelen wij ons ook. De enige manier voor ons om daar mee om te gaan is onze eetstoornis. Het enige wat je als buitenstaander kan doen is begrip tonen. Er voor je vriend/vriendin te zijn. Blijven communiceren, er open en eerlijk over te zijn en hulp te bieden als hij/zij daarom vraagt.

En hoe goed bedoeld het ook is, opmerkingen zoals ‘Maar dan ga je toch gewoon weer eten!’, ‘Je ziet er toch goed uit, je hoeft niet af te vallen’ en ‘je bent niet dik’ zijn niet de opmerkingen die helpend zijn.

Wat helpend kan zijn is een arm om de persoon heen slaan, er proberen te zijn voor de ander, zonder oordeel. Begrip tonen voor de oorlog in het hoofd waarmee iemand met een eetstoornis elke seconden van de dag worstelt.

Een eetstoornis gaat niet over eten of uiterlijk. Eten en ons uiterlijk zijn niet onze vijand.

Lees ook:

  • eat 2330850 960 720

    Honger: Trek. Zin in eten. Behoefte. Eetlust. Verlangen. Wikipedia heeft het over een biologisch signaal van je lijf dat er een glucosedaling in de lever is. Veel mensen denken niet over honger na. Ze voelen de behoefte, lopen naar de…

lees meer