oog met regenboog

Een mens is meer dan de krassen op zijn ziel

Het lijkt wel of tegenwoordig iedereen een psychische stoornis heeft. In de media wordt er regelmatig aandacht aan besteed en autisme, borderline en ADHD zijn bij veel mensen tegenwoordig bekend. In de volksmond worden deze begrippen te pas en te onpas gebruikt om afwijkend gedrag te verklaren. Maar wat is afwijkend gedrag eigenlijk?

Vroeger was een druk jongetje niet meer en niet minder dan dat: gewoon een druk jongetje. ADHD was nog geen bekend begrip bij het grote publiek. Hetzelfde gold voor autisme. Gedrag dat we nu omschrijven als ‘autistisch’ was toen hoogstens excentriek. Iemand die bepaalde dingen anders dan anders deed, werd een zonderling genoemd. Iemand met sociale angst was hooguit introvert of verlegen. En borderline? Dat was gewoon een hit van Madonna.

Er lijkt een behoorlijke stigmatisering te bestaan rond psychische problematiek. Iemand wordt opeens een autist of een borderliner genoemd. Dat klinkt onplezierig en beladen en het doet de mens achter de stoornis bovendien geen recht. Alsof het hebben van een persoonlijkheids- of ontwikkelingsstoornis iemand in zijn totaliteit definieert.

Zelf heb ik geen stoornis, althans niet één die al is gediagnosticeerd. Of misschien heb ik er één die überhaupt nog niet voorkomt in het handboek voor de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM). Zo draag ik altijd lingerie in de kleur van mijn kleding. Als er waterdruppels op het aanrecht liggen, dan moet ik die gewoon direct wegvegen. En in mijn kledingkast hangt alles op kleur. Is dit nu afwijkend gedrag en moet ik me zorgen gaan maken?

Nu zou je de indruk kunnen krijgen dat ik psychische problematiek niet serieus neem. Niets is echter minder waar. Als dochter van een moeder met gedragsproblematiek heb ik zelf de negatieve impact daarvan ervaren. Er waren beslist dingen in haar gedrag vreemd of afwijkend te noemen. Dit werd erger na haar 50e. “Het zal de overgang wel zijn”, zeiden mijn vader en ik dan tegen elkaar. Maar later besefte ik dat bepaalde dingen die ze deed of zei wellicht toch een andere oorzaak hadden. Een diagnose is echter nooit gesteld. Met de kennis die ik nu heb, denk ik dat er in aanleg al een bepaalde kwetsbaarheid was, verergerd door een belaste jeugd en het verlies van een kind.

Het voert te ver om alles hier te benoemen. Eén voorbeeld wil ik echter wel met jullie delen. Als mijn vader of ik de was ophingen, dan rukte mijn moeder daarna letterlijk de kledingstukken weer van de lijn om ze opnieuw op te hangen: sokken moesten bij sokken, onderbroeken bij onderbroeken… Dat was uitermate frustrerend en ik dacht: als ik op mezelf woon, hang ik het lekker allemaal door elkaar! Toen ik echter later mijn eigen huishouden had, bleek ik tot mijn verbijstering precies dezelfde gewoonte te hebben overgenomen… Oeps!

Gelukkig leven we in een tijd dat er voldoende mogelijkheden zijn om hulp te krijgen bij psychische problemen. Dat ik Psychodynamisch Therapeut ben geworden heeft alles te maken met mijn eigen ervaringen. Ik voel me dankbaar dat ik nu zelf mensen mag begeleiden die worstelen met zichzelf of met de wereld om hen heen.

Het delen van ervaringen kan enorm helend zijn. Daarom ben ik dankbaar voor een site als dsmmeisjes. Chapeau aan alle moedige schrijfsters en schrijvers voor het delen van jullie verhalen!

Geen enkel stigma of label doet recht aan de complexiteit en schoonheid van de menselijke ervaring. Een mens – hoe gecompliceerd ook – is meer dan zijn verhaal, meer dan de krassen op zijn ziel. Het zijn juist die krassen die de menselijke ervaring tot een waardevolle reis maken, mits we er voldoende liefdevolle aandacht en zorg voor hebben.

Lees ook:

  • Mailen is mijn therapie

    Met psychische problemen is het vaak zo dat je moet praten. Nu is praten vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Het is de zoveelste afspraak bij de zoveelste behandelaar. Elke keer worden er zoveel vragen gesteld,…

  • img 1043

    Ik geloof dat ik te snel dingen toeschrijf aan mijn half verstoorde geest, terwijl dat nog wel eens anders zou kunnen zijn. Als ik moe ben, komt dat doordat ik gek in mijn hoofd ben.…

  • pexels photo 362993

    Dit wordt mijn eerste blog en ik merk aan mezelf dat ik het toch best een beetje spannend vind.Iedere keer als ik een stukje heb getikt zijn mijn vingers toch weer geneigd om het te…

4 reacties

  1. Wat mooi om de ervaringen van een therapeut te lezen. Ik denk dat het heel goed is dat we tegenwoordig ‘afwijkend’ gedrag kunnen verklaren. Tegelijk zie ik een stoornis niet als een excuus. Ja, ik ben autistisch en ik pas mijn leven er waar dat kan op aan. Maar het betekent niet dat regels voor mij dan ineens niet meer gelden ofzo.
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: Zwemmend rijk worden

  2. Heel mooi geschreven. En inderdaad soms lijkt het wel of iedereen iets heeft. Natuurlijk is het ook hoe je er zelf mee omgaat. Maar het voel alsof je ook zo gemakkelijk een stempel krijgt.
    En wat mooi en knap dat je door jouw levenservaring anderen kunt helpen. Liefs Denise

  3. Je verhaal doet mij goed!
    Ik heb last van zelfstigmatisering, helaas nog meer last van discriminatie op de werkvloer.
    Met je woorden raak je precies de kern waarvoor dank. Weer een momentje dat ik het beter kan relativeren.

    Liefs, Evelien

  4. Dit hoor je dus wel vaker, maar ik denk dat het omgekeerd is:
    Het is niet, “de mens is meer dan zijn verhaal”
    Maar: “de stoornis is meer dan zomaar een verhaal”.
    Velen cabaretiers en (vaak op leeftijd zijnde) levensversimpelaars zeggen dan honend: “Vroeger noemde we dat jongetje niet autistisch maar gewoon gek.”
    Maar als je een doorn uit het oog van een ander wilt halen, verwijder dan eerst de balk uit je eigen oog. Hoe kun je zo harteloos zijn? Het leed van dat jongetje die met zijn label nu tenminste de aandacht krijgt die hij verdient was vroeger toen met hem “gek” noemde waarschijnlijk vele malen groter. Maar blijkbaar zijn de omstanders zó kortzichtig dat zij alleen hun eigen ongemak voelen: van dat zij misschien wat meer moeite voor het begrijpen van hun “gekke” medemens moeten gaan doen.
    Het is natuurlijk best ongemakkelijk als iemand die stelselmatig vernederd werd opeens vermenselijkt. Op die manier moet je namelijk ook naar jezelf gaan kijken en denken: ‘ben ik zelf we zo netjes geweest?’
    Het is misschien niet altijd makkelijker, al die minderheidsgroeperingen die een stem(pel) krijgen, maar het geeft wel veel meer mensen kwaliteit van leven.

    U zegt dat geen stigma of stempel recht doet aan de menselijke ervaring, maar ik vraag me af: werd zo’n kind vroeger dan wel eens om zijn menselijke ervaring gevraagd? Of werd hij voor de zoveelste keer weg gehoond?
    Vroeger leken dingen simpeler, maar voor een kleine groep achtergestelden waren ze juist veel moeilijker! Vandaag de dag proberen we de lasten te verdelen over vele schouders. Om de moeilijke mens of de mens die het moeilijk heeft ook een plekje in ons midden te geven.
    Hoe iemand aangesproken wenst te worden moet hij zelf aangeven/aanvoelen en daar is geen waardeoordeel van omstanders voor nodig. In mijn ervaring is het in de maatschappij nog veel vaker nodig om die “stempels” in mensen de ruimte te geven.
    In lijn met de bovenstaande gedachten heb ik mijn eigen beperking tien jaar lang proberen te ontkennen, maar heb ik er nu, -hoewel het best even slikken is met dat stempel- tien keer zo veel baat bij het te weten. Liever heb ik dat iemand het benoemd dan verzwijgt.
    U kunt het ook zo bekijken: Als u nijpende thuissituatie zich in het heden had afgespeeld, had u misschien als kind niet al die verantwoordelijkheid hoeven te dragen en iets meer kind kunnen zijn. Dat was u gegund geweest. In plaats daarvan zei men misschien wel eens: ‘Adriennes moeder is gek.’ Dat lijkt me voor een kind een hele eenzame situatie.
    Lees een van mijn persoonlijke blogs: Pillen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Deze site plaatst cookies. Als je doorgaat met je bezoek aan dsmmeisjes.nl ga je akkoord met ons cookiebeleid.