meisjes houden handen vast

Depressief, maar niet alleen

Onlangs ging ik door een depressie. Meer dan een maand lang werd ik elke ochtend ontzéttend somber wakker. Dit hield gedurende de hele dag aan. Ik voelde me ook verdoofd, alsof er een zware deken over me heen lag. Daarbij dacht ik veel na over de dood. ‘Je kan er net zo best niet zijn. Je wordt toch niet gemist.’

In eerste instantie keek ik niet heel gek op van deze gedachten en gevoelens. Door mijn persoonlijkheidsproblematiek ben ik wel gewend aan moodswings. Die depressieve momenten kunnen razendsnel opkomen, maar zakken vaak ook even snel af. Maar dit gemoed bleef constant en monotoon aanwezig. Er was weinig ‘swingends’ aan.

Toen het na een paar weken nog niet over was, ging er een belletje rinkelen. Ik heb namelijk vaker depressies gehad. Deze herkende ik vroeger niet als zodanig, maar inmiddels ben ik beter bekend met de symptomen. Toch vond ik het best lastig om het mezelf ‘toe te staan’ het beestje gewoon bij de naam te noemen. ‘Een depressie, stel je niet zo aan, zeikwijf, je overdrijft ook altijd zo!’ riep mijn hoofd me toe. (Des te meer kans dat het echt een depressie was trouwens, want dat negatieve commentaar in je kop bij alles wat je doet is er onmiskenbaar een symptoom van.)

Elke seconde was een kleine hel op zich. Soms lag ik op mijn rug op de bank, simpelweg ‘te verdragen’. Liggen en naar mijn eigen bibberende ademhaling luisteren. Als ik in de spiegel keek, zag ik die typische ‘dode blik’. Alsof er een lichtje was uitgegaan achter die ogen.

Ondanks dit alles ging ik gewoon naar mijn werk, ik liep braaf mijn dagelijkse rondje buiten, ik kookte en ik at, al was mijn eetlust ver te zoeken. Ik plande zelfs af en toe een sociale afspraak in. Ik deed braaf wat je moet doen van alle depressiegoeroes. Dat heb ik door schade en schande geleerd in jarenlange therapie. Niet dat deze dingen acuut helpen. Een depressie blijft een depressie. Het is ongelooflijk akelig en heel pittig om te moeten dragen. De depressie; die was zoals altijd. Zwart en zwaar. Maar ik merkte wel dat ik zélf veranderd was.

Vroeger werd ik tijdens dit soort periodes erg destructief. Natuurlijk dacht ik eraan om al die dingen te doen, maar het was ineens of er een keuze-optie bij was gekomen: de keuze om het niet te doen en gewoon als een ‘functionerend robotje’ rustig te blijven doen wat ik moest doen, in afwachting van betere tijden.

Ik was mezelf ook tot steun. Naast die ‘je bent waardeloos’-stem was er namelijk óók een stem die zei ‘blijven ademen, Riv, het gaat voorbij, ik ben bij je’. Al die jaren therapie hadden me niet alleen geleerd om de ‘domme dagelijkse dingen’ te blijven doen, maar ook om bij mezelf te blijven en mij niet in de steek te laten.

Inmiddels gaat het weer beter met me. Alsof iemand op de reset-knop heeft gedrukt. Mijn gevoelsleven werkt weer, zij het nog wat knarsend en krakend. Als ik nu terugdenk aan de afgelopen periode, herinner ik me maar weinig. Het is echt bizár hoe slecht je geheugen werkt ten tijde van depressie. Het voelt alsof ik me een vage droom probeert te herinneren en aan het ploegen bent door dikke lagen ‘gedachtenmist’.

Er is echter één herinnering die ik nog haarscherp terug kan vinden. Het moment dat ik me zo verschrikkelijk voelde en mijn psychiater me belde. We waren eerst heel lang stil, ik denk dat ze aan het wachten was tot ik iets zou zeggen. ‘Ben je er nog?’ vroeg ik uiteindelijk. ‘Ik ben er nog,’ zei ze, ‘maar de vraag is eigenlijk, ben jij er nog?’ We waren weer even stil, terwijl ik nadacht over die vraag. Was ik er nog?

Zij was er in ieder geval wel, bij mij, aan de andere kant van de lijn, rustig en eerlijk als altijd. ‘Er zijn eigenlijk geen woorden voor mijn gevoel’, zei ik maar. Ik huilde een beetje, wat me opluchtte, want huilen lukte al een tijdje niet meer. ‘Ik wou dat ik een wonderpil had tegen de pijn, maar die heb ik niet’, zei ze. ‘Ik weet dat ik deze pijn moet dragen en dat het over gaat, maar het is zo ongelooflijk zwaar,’ zei ik. Ze zei dat ze aan me dacht. Ze zei dat ze wist hoe zwaar het was. Ik wist dat zij dat niet alleen wíst, maar zelfs door en door begreep.

Ze gaf me nog een ‘aai over mijn bol’ en toen eindigden we het gesprek. Ik besefte dat ze op dat moment misschien wel dichterbij was geweest dan ooit. Juist in dat zwart, misschien zelfs dóór dat zwart. Ik besefte dat ik niet alleen was en dat er op de zwaarste momenten ook liefde kan zijn, zelfs al kon ik dat slechts waarnemen en niet voelen. Voelen tijdens een depressie vind ik namelijk erg lastig. Maar mijn waarneming liet me zien dat ik niet alleen was.

Er is een groot deel van mijn leven geweest waarin ik dat niet kon zien. Dat maakte die periodes van depressie nóg hartverscheurender dan ze al waren. Maar ik denk dat ik díe fase achter me heb gelaten. Dat ik in een periode in mijn leven ben beland waarin ik mensen heb die mij kunnen en willen steunen. Waarin ik in staat ben om die steun ook toe te laten. De illusie dat ik altijd alles alleen moet doen en dat ik me niet kan verbinden, heb ik achter me gelaten. En dat maakt het moeten doorstaan van dit soort moeilijke periodes niet makkelijker, maar wel lichter.

Lees ook:

  • Electro convulsie therapie edited

    Onze schrijfster Noa is op 2 juni 2019 overleden. Ze is 17 jaar geworden. In haar indrukwekkende biografie beschreef ze op 16-jarige leeftijd haar strijd. Vandaag kreeg ik het verlossende woord: ik heb groen licht…

  • Dansend aan zee

    She conquered her demons and wore her scars like wings Zon, zee, strand en goede muziek. Wat wil een mens nog meer? Dansend tussen de menigte voel ik de bas in mijn borst dreunen. "Als…

  • Kan dit label me helpen?

    Ik zit in de wachtruimte van het ziekenhuis. Ik heb een afsluitend gesprek bij de GGZ-psycholoog. Vandaag wordt de uitkomst van de persoonlijkheidstesten besproken. Ik vraag me af waarom ik de afspraak heb laten doorgaan,…

2 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.