Depressie en mijn kijk op de wereld

Hoe ik naar dingen kijk
Vroeger dacht ik dat iedereen hetzelfde ziet. Dat iedereen ziet wat ik allemaal zie. Ik zie namelijk altijd álles en dan vooral de niet leuke, nare dingen. Zoals doodgereden vogels, hoe onaardig mensen tegen elkaar doen, of de verdrietige uitdrukking op iemands gezicht. Zonder dat ik er erg in heb, zie ik de wonden op de hand van een dakloze in een portiek. Wanneer je op deze manier naar de wereld kijkt, is hij lelijk.
Daarnaast voel ik daar dan ook nog van alles bij, ik word er verdrietig en gedeprimeerd van. Het lijkt mijn ‘default modus’ te zijn, mijn standaard: ik zie de nare dingen. Daar word ik somber van en als dat dan maar lang genoeg duurt, verlies ik totaal het vermogen mijzelf te vermaken of ergens plezier aan te beleven. Depressie dus.

Hoe het ook kan
Mijn oplossing vroeger was om te proberen zo weinig mogelijk te zien. Me afzonderen, zodat ik geen nare dingen zag en ik me niet zo zou gaan voelen. In therapie is mij verteld dat ik meer aandacht moet schenken aan de mooie dingen van het leven. Dat depressie erger wordt door er teveel aandacht aan te besteden. Door me te veel te concentreren op de dingen die náár zijn in de wereld, word ik gedeprimeerd. Want, werd mij verteld, alles waar je aandacht aan geeft, groeit en wordt groter. Dus ook mijn depressieve gevoelens worden groter.

Eerst snapte ik dat niet. Wat nou mooie dingen? We laten kinderen verdrinken op zee omdat wij niet willen dat ze ons geld kosten. Hoe kan je dan naar mooie dingen gaan zitten kijken. Maar ik ben het op een gegeven moment gaan proberen. Wanneer ik buiten liep oefende ik met het zoeken naar ‘mooie’ dingen, hoe klein ook. Een kat achter het raam die zich koestert in het zonnetje, een baby die lacht, een fluitende vogel. Ik heb geoefend en geoefend. Ik vond het eerst pure tijdverspilling. Maar hoe langer ik het probeerde, hoe meer ik het automatisch ging doen. En nu, na jaren van oefenen, spot ik ze direct, de katten in de vensterbank, de flapperende oren van een rennende beagle in het park. Ik heb er een gewoonte van gemaakt om óók de mooie dingen te zien. De doodgereden duiven en de dakloze zwervers zie ik ook nog steeds, dat gaat automatisch. Maar ik ben heel blij met mijn aangeleerde gewoonte om ook bewust te zoeken naar de mooie, positieve dingen, want dat maakt me minder depressief.

Ultieme test
Het zoeken naar de positieve kant van dingen is één van mijn acties op mijn actielijst, de lijst van dingen die ik zelf kan doen om mijn psychische balans te bewaren en te beschermen. Momenteel heb ik een gebroken rugwervel waardoor ik vrijwel niets van mijn actielijst kan doen. Want dat zijn meestal fysiek actieve dingen, die nu dus simpelweg niet kunnen. Ook merkte ik bij mezelf dat ik weer meer ‘automatisch’ naar dingen kijk, mijn zwarte blik neemt de overhand. In tijden dat het slechter gaat en ik meer in mijn zwarte zelf zit, is die nieuwe aangeleerde gewoonte moeilijker in stand te houden.

Maar al dat geoefen heeft toch iets opgeleverd! Eind van vorig jaar stond ik in een ziekenhuislift. Ik had net te horen gekregen dat mijn röntgenfoto ‘niet goed’ was. Ze vertelden verder niet wat er was, maar stuurden me door naar de eerste hulp voor verdere hulp. Ik had op dat moment alleen maar heel veel pijn. Dus ongetwijfeld had ik een ongeruste, verwarde blik op mijn gezicht in de vrij volle lift. Automatisch registreer ik mijn omgeving. Er stond een stel, duidelijk bij elkaar horend, maar elkaar niet aankijkend of aanrakend, beiden met de blik op oneindig. Een oudere man stond met gesloten ogen steunend op een stok, gedeeltelijk aangeleund tegen de muur. Zijn gezicht was pijnlijk vertrokken. Een oudere vrouw stond er zo verloren en verdrietig bij, dat ik een arm om haar heen wilde slaan. En er stond een man in de lift die achter zijn vrouw stond die in een rolstoel zat. In haar armen lag een kakelverse baby in een veel te groot, fluffy roze pakje, met mutsje waar het hoofdje wel tweemaal in kon.

Het was zo’n contrast: de pijn, de angst, de wanhoop, de vertwijfeling, het verdriet… en het geluk. De complete menselijke ervaring in één doodstille lift. Mijn ‘default modus’ zag al het negatieve maar mijn zorgvuldig aangeleerde gewoonte om óók de mooie dingen te zien, maakte dat ik opeens álles zag. Ook het mooie. Het bewijs voor mij dat al dat -in mijn ogen zinloze- geoefen dus iets heeft opgeleverd!

Ik ben niet zo’n prater. Maar plotseling hoorde ik mezelf zeggen, ‘Nou tenminste één iemand in de lift die wél blij is’. Ieders gezicht klaarde op, en iedereen keek naar de oorzaak van deze korte afleiding van hun eigen problemen: de in roze ingepakte, slapende, op het oog gezonde baby. Met trotse en blijde ouders. En voor één enkel moment was dat even alles wat er was, vielen de eigen problemen weg.

Het verschil

Het verschil in hoe je van nature naar dingen kijkt, maakt volgens mij een groot verschil in hoe je je voelt. Het maakt in mijn geval een groot onderdeel uit van mijn depressieve aard. Ooit dronk ik koffie met een collega. Het was lente, we gingen zitten aan het water. Er was hoog riet, veel gras en er waren jonge eendjes, de A10 was op de achtergrond. We gingen zitten en ze zei ‘wat prachtig zo met die eendjes’ en tegelijkertijd zei ik ‘lekker dan, die A10’. En dát is nou precies het verschil. Die toenmalige collega heeft nul aanleg voor depressie, van nature valt haar oog op mooie dingen.
Ik zal altijd moeite moeten doen het mooie te blijven zien. Ik zie altijd automatisch eerst het lelijke en nare in de wereld. Helemaal in de wat zwartere tijden is het moeilijker om die moeite te blijven doen. Maar het feit dat ik onder deze omstandigheden in die ziekenhuislift, het mooie kon zien, geeft mij vertrouwen. Het vertrouwen dat ik me de vaardigheid best goed eigen heb gemaakt: de mooie dingen in de wereld (ook) te zien. Zelfs wanneer ik het zelf even helemaal niet meer zie zitten.
Dat geeft me hoop.

2 Comments

  1. Wat een ongelooflijk mooie blog! (dit is een voorbeeld van iets moois in de wereld wat mij dan weer opvalt 😉 )

    Als ik er zo over nadenk doe ik het beide. Elk klein dingetje kan mij opvallen, of het nou positief of negatief is. Ik ga eens proberen om wat bewuster aandacht te schenken aan die positieve dingetjes. Wie weet word ik er dan ook nog wel beter in.
    Bedankt voor het delen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.