De paradox van het studentenwelzijn

De studententijd is de mooiste tijd van jouw leven! Het wordt vaak gezegd en ondanks recente bezuinigingen en moeilijkheden denk ik dat dat wel waar is. Het was voor mij niet altijd even gemakkelijk, zo worstelde ik met mentale problemen zoals een depressie. Het studentenleven maakt aan de ene kant het leven met een depressie gemakkelijker, maar soms ook juist veel moeilijker. Zo ben je bijvoorbeeld heel vrij in het indelen van je tijd, waardoor de consequenties niet zo erg zijn als je een pittige dag hebt. Maar door al die vrije tijd en verplichting tot zelfstudie heb je ook nul structuur om op terug te vallen.

Ieder geval van een depressie, PTSS, Borderline of een ander mentaal probleem is natuurlijk anders, maar bij studenten is het misschien helemaal een verhaal apart: vaak zijn ze op zichzelf aangewezen in een studentenhuis en op de universiteit, waar presteren juist heel belangrijk is. Vanuit mijn eigen ervaring besloot ik daarom om mij in te zetten voor deze studenten bij een studentenpartij. Maar wie is daar eigenlijk echt mee geholpen?

Door mij aan te sluiten bij een studentenpartij hoopte ik dat er op de universiteit meer aandacht zou komen voor het psychische welzijn van studenten. Dat was ook hard nodig, aangezien een kwart van de studenten burn-outklachten heeft. De wachttijden bij studentpsychologen zijn lang en een taboe erop overheerst nog altijd, het studentenleven is toch de mooiste tijd van je leven? Zeg dat maar eens tegen een student met zelfmoordgedachten of een angststoornis. Ik verafschuwde deze situatie en vond dat iemand voor deze studenten moest opkomen. En wie kon dat nou beter doen dan een ervaringsdeskundige met medezeggenschapservaring?

Op deze manier begon een geweldige tijd. Toch had ik een dubbel gevoel. De verkiezingscampagne, bijeenkomsten, vergaderingen en eerlijk is eerlijk, soms ook de nodige borrel, hebben mij de nodige energie gekost terwijl ik mijn studie door mijn depressie al eerder op een lager pitje had gezet. Had ik die tijd niet gewoon moeten gebruiken om eerder af te studeren? Was het allemaal wel de moeite waard?

Ik denk van wel. Ik heb geweldige nieuwe mensen leren kennen en alhoewel de hele beleidsmachine op de universiteit traag werkt (zo gaat dat nou eenmaal bij grote organisaties), denk ik dat onze campagne, gericht op een universiteit waar iedereen zich thuis moet kunnen voelen wel degelijk voor een cultuurverandering heeft gezorgd.

Concrete maatregelen zijn er nog niet echt. Er staat niet opeens een heel legioen extra studentpsychologen klaar en we storten nog niet massaal onze harten bij elkaar uit op de campus, maar misschien is dat ook niet nodig. Vrienden, maar vooral onbekenden zijn op mij af gestapt met hun verhaal en durven hun ervaringen te delen. Dat studeren inderdaad leuk is, maar ook heftig. Dat ze niet weten waar ze terecht moeten als er tijdens hun studententijd een heftige gebeurtenis plaatsvindt. Dat ze zich alleen voelen, al delen ze een keuken met 18 andere studenten.

Enkele verhalen van studenten laten misschien geen cultuuromslag zien, maar een speech van de Rector Magnificus bijvoorbeeld wel. Op de opening van het Academisch Jaar 2018-2019 benoemde hij de welzijnsproblemen onder studenten, de hoge studiedruk én dat de Radboud Universiteit een heuse ‘Wellbeing Week’ gaat organiseren (de betreffende speech vind je via deze link. Er is volop publiciteit voor studentenwelzijn en de universiteit vraagt ook vaker aan studenten hoe het met ze gaat.

Ben ik de aanjager geweest van deze verandering, of heeft mijn studentenpartij dit voor elkaar gekregen? Dat is misschien een te grote claim. Maar misschien durf ik wel heel voorzichtig te zeggen dat ik er een klein kiezelsteentje aan heb bijgedragen, door simpelweg mijn mond open te doen. Daarom ben ik uit de fractie van mijn studentenpartij gestapt. Het is niet zo dat ik er geen zin meer in heb, of me niet meer kan vinden in de principes van die partij. Ik wil gewoon even geen actief studentenleven meer.

Dit jaar wil ik niet alleen afstuderen, ik wil mijn focus gewoon op andere punten leggen. Zoals meer artikelen schrijven voor dsmmeisjes(waarmee ik indirect alsnog kan bijdragen aan studentenwelzijn!), schrijven voor mijn eigen kookblog, mijn bijbaan, sporten en simpelweg minder vaste verplichtingen hebben zodat ik mijn weken flexibeler kan indelen, afhankelijk van mijn stemming.

Toch vind ik het vervelend om de medezeggenschap achter mij te laten. Studenteninspraak is ontzettend belangrijk en ik denk dat er op het gebied van studentenwelzijn nog heel veel verbeterd kan worden. Het probleem is dat de mensen die hier de beste oplossingen voor hebben, vaak zelf mentaal gigantisch in de rats zitten.

De universiteit kan namelijk wel gissen naar wat psychisch zieke studenten nodig hebben om hun studententijd goed af te ronden, maar het is natuurlijk veel beter om deze studenten deel te laten nemen in het besluitvormingsproces zodat ervaringsdeskundigen kunnen meepraten. Daar wringt de schoen: studenten met mentale problemen zijn vaak al amper in staat om te studeren, laat staan om met de universiteit te helpen met hun beleid.

Ook laagdrempelige initiatieven zoals anonieme enquêtes of een eenmalige bijeenkomst kan gewoon al te veel zijn als je een depressie hebt. Het is niet alleen een investering van tijd, maar ook van schaarse energie. Daarnaast vereist het cognitief nogal wat van je; als je mee wilt denken over studentenwelzijn breek je je hoofd over een zo goed als onmogelijk vraagstuk. Als jij de oplossing zou weten als ervaringsdeskundige voor het probleem van mentaal ongezonde studenten, dan zou je zelf toch eigenlijk ook al aan de beterende hand moeten zijn? Daarnaast kan het oprakelen van jouw eigen ervaring ook erg vervelend zijn.

Dus wat nu? Wie kan er nou het beste opkomen studentenwelzijn? De ervaringsdeskundigen zijn er meestal niet toe in staat, de mensen die mentaal wel op een roze wolk zitten hebben juist niet de goede ervaringen om dit probleem op te lossen. Ik dacht dat een simpel stukje doorzettingsvermogen genoeg zou zijn om als ervaringsdeskundige toch met deze flinke kluif aan de slag te gaan. Dat is ook redelijk gelukt. Maar ik moest vaak ‘pauzes’ nemen, mij ziek melden of andere activiteiten afzeggen. Het was soms ook erg confronterend om mee bezig te zijn. De druk op de ketel (ik bleef ook gewoon studeren en heb zelfs een master afgerond) werd erg hoog; ik moest rekening houden met afspraken, colleges en mijn eigen gekke hoofd. Dat laatste schoot er soms wel eens bij in.

Nu ik gestopt ben, heb ik meer lucht. Ik mis de leuke vergaderingen, de mensen en – eerlijk is eerlijk – ook wel de borrels. Het is erg paradoxaal; je investeert heel veel tijd, energie en emoties in zo’n studentenpartij wat vermoeiend kan werken, maar als je stopt mis je het toch heel erg. Toch denk ik dat ik de juiste beslissing heb genomen. Ook al ben ik niet meer actief bij mijn studentenpartij, ik denk wel dat mijn situatie het begrip voor studentenwelzijn heeft verhoogd.

Ben jij een student met psychische problemen? Praat erover. Met vrienden, studentpsychologen, docenten, de kat van de buren, maakt niet uit met wie. Je hoeft echt niet meteen zelf een politieke beweging te beginnen en meer studentpsychologen te eisen. Maar weet dat er mensen zijn die dat voor jou willen doen. Je mag er zijn op jouw school of universiteit, jouw verhaal mag gehoord worden.

En als je de energie hebt: vertel dat verhaal. Vertel aan studenten of medewerkers van de universiteit die invloed hebben op het beleid wat nodig is. Of laat het door iemand anders vertellen. Bij actief worden in het studentenleven, de medezeggenschap mag je in heel kleine stapjes denken die niet zo ver gaan als een lidmaatschap of andere verplichtingen. Soms is een verhaal vertellen genoeg om anderen op weg te helpen. Dat heb ik zojuist gedaan.

One Comment

  1. Mooi gezegd Cecile! Ik weet van dichtbij en ik herinner me persoonlijk hoe ingewikkeld studeren met wat psychische moeilijkheden kan zijn… vooral als je ook nog heel graag de wereld wilt verbeteren, die eigenschappen lijken vaak niet helemaal toevallig samen te gaan trouwens, activisme en depressie, passie en burn-out.

    Heel goed onderwerp om bespreekbaar te maken!
    Anne onlangs geplaatst…WegglijdenMy Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.