De ‘Generatie DSM’

Ik hoor het mensen zo vaak zeggen: “Vroeger had daar toch ook niemand last van? Het lijkt wel of het in de mode is. Vroeger was je gewoon een beetje druk of dromerig.” Klopt! Ik was beide en op 35-jarige leeftijd bleek ik een persoonlijkheidsstoornis te hebben. Die persoonlijkheidsstoornis heeft onbewust een grote invloed op mijn hele leven gehad. Ik had vaak nergens last van, maar ook vaak wel. Dat was normaal voor mij, dus wist ik niet dat ik harder moest werken dan gemiddeld. Ik was gewoon vaak ziek en moe, dat hoorde bij mij.

Ik denk niet dat je ooit helemaal van je problematiek af komt. Dat hoeft ook niet, iedereen draagt emotionele bagage met zich mee. Maar bewustwording is de eerste stap om te zorgen dat die bagage je leven niet bepaalt. En dan kunnen buitenstaanders denken dat het aandachttrekkerij is. Maar weet je wat? Het heeft ook aandacht nodig. Denken mensen nou serieus dat al die psychische problematiek uit de lucht komt vallen?

Ik zie hier op dsmmeisjes veel studenten langs komen. En dat stelt me enigszins gerust. Niet omdat ik het niet erg vindt dat ze het zwaar hebben, maar omdat ze zich er bewust van zijn dát ze het zwaar hebben . Dat ze niet gewoon een beetje druk zijn. Want dit zijn allemaal mensen die met zichzelf aan de slag zijn voor ze er een heel gezin in mee nemen.

Jaren geleden was er nog niet zoveel ruimte in de GGZ. Je werd pas opgenomen als zo ongeveer de halve wereld kon zien hoe ver je afgegleden was. Dan pas was er hulp. Bovendien was de mate van prikkels heel anders, prikkels die nu problematiek sneller aan het licht brengen, op wat voor manier dan ook.

Afgelopen week raakten mijn moeder en ik in de winkelstraat in gesprek met een oud buurman. Het deed me goed te horen hoe hij over het leven dacht, tachtig plus en vol in het leven. Zelfs met de kennis dat hij waarschijnlijk binnenkort afscheid moest nemen van zijn dementerende vrouw. Hij benoemde hoeveel anders het leven vroeger was. “Als mijn opa hier in de straat zou staan was hij per direct overspannen geweest.” Ik denk niet dat hij overdreef.

Nog een iets recenter voorbeeld. Toen ik geboren werd ging er iets goed mis. Mijn moeder ging met spoed naar het ziekenhuis. Ik ging er in een reiswieg met mijn papa achteraan. “Toen we weer thuis kwamen kwam de wijkzuster zelfs op zondag!” vertelt mijn mama wel eens. Toen echt wel een teken dat men zich zorgen maakte. Toch valt een deel van mijn diagnose onder hechtingsstoornis. Wat heel logisch klinkt, maar geen mens ooit bedacht had.

Tegenwoordig gaat het heel anders. De kraamverzorgsters zijn geïnstrueerd over de eerste tekenen van depressie. Bij het consultatiebureau wordt de moeder gevraagd naar haar gedachten. Overal is zorg voor de psyche van het prille gezin. En dat is niet voor niks, daar had ons gezin ook wel baat bij gehad, zowel het gezin waar ik in opgroeide als het gezin wat ik stichtte. En niet alleen wij; ook vroeger waren er mensen aan wie het leven eigenlijk teveel vroeg. Of bij wie de hele persoonlijkheid ongezond in elkaar gegroeid was. Waar bleef dat vroeger?

Volgens mij is het antwoord vrij eenvoudig; het werd doorgegeven. Ongezonde denkpatronen werden generaties lang doorgegeven. Nu zijn we aangekomen bij de generatie die dat kan doorbreken. De generatie die diagnoses krijgt uit de DSM. Deze generatie leert dat het anders kan.

Deze generatie voelt onbewust nog naweeën van oorlog of slavernij in hun opvoeding. Want het mag wel lang geleden lijken, dat is het niet. Angsten, wantrouwen, alles goed willen doen; het wordt doorgegeven van generatie op generatie. Als ouders leer je je kinderen automatisch wat jou geleerd is, hoe bewust je het ook anders probeert te doen. Iedere ouder kan dat beamen, hoe graag je ook anders zou willen, je betrapt jezelf toch een keer op opvoedgedrag wat je bij je ouders ook hebt gezien. En hoeveel heb je daarvan dan al onbewust toegepast?

Er is nu een generatie bezig hun geestelijke gezondheid om te buigen voordat ze het door geven aan de volgende generatie. Ook dat zal niet makkelijk gaan, maar bewustwording is en blijft de eerste stap. Laten we omarmen dat de kansen er nu zijn, trots zijn op deze ‘Generatie DSM’, die pijn onder ogen ziet en keihard werkt om psychische rotzooi op te ruimen.

3 Comments

  1. Soms ben ik een beetje verbijsterd over hoe rudimentair, slecht onderzocht, sterk op de aannames van vakgenoten berust of gebaseerd op paardenmiddelen de behandeling van psychische problemen is in deze tijd van relatief sterke gezondheidszorg. (Dit is een persoonlijke mening, trouwens, niet iedereen is het met me eens hierin ;). )

    En dan herinner ik me dat we pas de eerste generatie zijn waarvan het niet gek is om een beetje gek te zijn. Dank je voor de reminder Madelief! En voor het hart onder de riem van deze generatie die met een heel verleden moet afrekenen.
    Anne onlangs geplaatst…VliegenMy Profile

  2. Sina

    Je hebt absoluut gelijk! Deze generatie is er een die veel bewuster in het leven staat. Volgens mij ook heel ambivalent, wat enerzijds moeten we zo veel van de maatschappij, anderzijds is er ook zo veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en het ‘anders’ willen doen.

    Momenteel ben ik extreem gemotiveerd in mijn therapie. Ik ga elke twee weken, lees veel zelfhulpboeken, ga mijn problemen concreet aan. Mijn therapeut vroeg deze week, waar deze haast vandaan kwam. Over die vraag moest ik even nadenken, maar kwam al snel tot het antwoord, dat ik mij zeer bewust ben van de rugzak met emotionele bagage van mijzelf en de generaties voor mij die ik met mijn meezeul. En die wil ik niet meer. Ik wil licht en vrij door het leven. Lang heb ik geprobeerd het te negeren, maar daarvan gaat het niet weg. Ik wil ‘het’ doorbreken. Liever gister dan vandaag. Omdat ik het gevoel heb, dat wanneer me dat zou lukken, mijn leven dan pas écht kan beginnen.

    Wat je zegt over die verschillende generaties die dingen doorgeven vind ik heel interessant. Momenteel verdiep ik me veel in de systemische therapie, daar wordt dit vaak gethematiseerd.

  3. Wat een mooi artikel! Eyeopener.. die generatie op generatie.. hoe wij nu nog de puinhopen van oorlogen en slavernij in onze opvoeding hebben meegekregen en moeten verwerken. Toevallig hier ook ouder/kind problematiek richting de hechtingsstoornis kant..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge