thought catalog

De cocktail van schema’s en modi

In voorgaande blogs heb ik afzonderlijke schema’s besproken. Helaas is het niet zo overzichtelijk dat je op zondag last hebt van schema A, op maandag van schema B enzovoort. In korte tijd kunnen er heel wat schema’s langs komen. Deze schema’s uiten zich in de vorm van verschillende modi. Het kost moeite om te ontwarren wat er dan allemaal tegelijk in mijn hoofd gebeurt, maar ik zal een poging wagen.

Laatst zat ik in een voor mij onbekende groep. Ik merkte bij mezelf dat er van alles gebeurde. Allereerst stond het schema Sociale ongewenstheid bij mij aan. Ik was ervan overtuigd dat iedereen mij stom vond en dat ze niet op mij zaten te wachten. Ik voelde mij bang (kwetsbare kindmodus). Ik was bang om er niet bij te horen en bang voor het oordeel van anderen. 

Daarnaast had ik negatieve gedachtes over mezelf, die mij op verschillende manieren bekritiseerden (straffende oudermodus). De ouderstemmen vonden dat ik me niet sociaal gedroeg, dat ik stom en raar was, en dat ze niet op zo iemand als mij zaten te wachten. 

Verder was er een veeleisende oudermodus actief. Die zei dat ik geen fouten mocht maken en dat ik super goede antwoorden moest geven als mij een vraag gesteld werd. Hiermee zou ik mijn gewenstheid garanderen.

De combinatie van het schema Sociale ongewenstheid, de modus kwetsbare kind en de oudermodi zorgde voor coping. Ik trok me terug en zei zo min mogelijk (onthechte beschermermodus). Daarnaast kwam ik niet meer voor mijn eigen belangen op (willoos inschikkelijke). Hoewel ik wel een mening had, gaf ik deze niet toen er aan de groep een vraag gesteld werd.

Te midden van dit alles is er nog een gezonde volwassene die probeerde alle modi in bedwang te houden. Deze gezonde volwassene modus probeerde het kwetsbare kind te erkennen, de ouderstemmen tegen te spreken en de dingen in perspectief te stellen.

Helaas vlogen er nog meer schema’s aan. Het schema Wantrouwen ging aan. ‘Die twee mensen zijn met elkaar aan het praten. Ze hebben het vast over mij. Ze zijn aan het bespreken wat ze van me vinden. Ik kan niemand vertrouwen. Kijk uit, ze hebben allemaal een mening over je, maar dat bespreken ze achter je rug om.’ Waarschijnlijk hoor je de straffende stemmen al praten in deze gedachtespinsels. Het kwetsbare kind werd nog banger dan het al is door het schema Sociale ongewenstheid. De onthechte beschermer ging nog harder aan het werk om (schijn)veiligheid te creëren. Dit keer werd ook de onthechte zelfsusser uit de kast getrokken om mezelf te beschermen. Ik ging lollig doen om mijn eigen onzekerheid te verbergen. De gezonde volwassene stond op het punt het op te geven er nog iets van te maken. Zoveel gedachtes en angst…

En ja, dan kwam er nog een schema meedoen. Het schema Emotioneel tekort dacht dat het een goed idee was om zichzelf uit te nodigen. Het kwetsbare kind voelde zich alleen en eenzaam. Er was geen contact tussen de anderen en mij. Ik voelde me niet gezien door de rest. Gedachtes die hierbij horen zijn: ‘Niemand ziet mij. Niemand geeft om me. Niemand zorgt voor mij. Ik sta er alleen voor. Waarom geven ze mij geen aandacht?’ Dit veroorzaakte nog meer terugtrekgedrag (onthechte beschermer). De gezonde volwassene gaf het nu helemaal op. In mijn hoofd en lichaam stormde het. Mijn spanning steeg en steeg.

Toen was de bijeenkomst afgelopen. Mijn hoofd dacht alleen nog maar aan vluchten; overgave aan de schema’s. Ik pakte m’n jas en ging zo snel mogelijk weg. Ik probeerde geen contact meer te maken, terwijl ik daar wel behoefte aan had. Thuisgekomen voelde ik me falen. Het was me niet gelukt om contact te maken vanuit m’n gezonde volwassene. Het schema Falen/Mislukken vloog aan. De ouderstemmen galmden door m’n hoofd: ‘Mislukt. Mislukt. Je kan het niet. Je kunt geen sociale contacten aangaan.’ Ik voelde me verdrietig (kwetsbare kind). Om deze nare gedachtes en dit nare gevoel te verdrijven, ging ik doelloos op het internet surfen en pakte ik er een glas wijn bij (onthechte zelfsusser).

Een lang verhaal kort: in zo’n 90 minuten vlogen er vier schema’s aan en zeven modi.

Herken je dit?

Lees ook:

  • meisje achter zonnebloem

    Safe, I'm finally safeI can hide here, I can hide here Deze regels uit het liedje Safe van Alisa Turner raken me. Ik huil niet snel, maar bij het horen van dit liedje moet ik af en toe een traan…

5 reacties

    1. Vaak wel achteraf, maar steeds meer op het moment zelf. Dan denk ik: ‘O, wacht even, dit en dit schema is nu actief.’ Op basis daarvan lukt het me steeds meer om direct te bedenken wat er allemaal gebeurt.

  1. Bedankt voor het schrijven! Ik krijg er tranen van.. allemaal heel herkenbaar en toevallig ook allemaal precies de schema’s en modi waar ik mee worstel. Ook ik heb hier schematherapie voor.

  2. Heel herkenbaar, dat modiflippen, zoals ze dat bij ons noemde, maakte die therapie sessies voor mij in ieder geval zo zwaar. Ook het ‘vluchten’ daarna herken ik. Ik wilde mezelf dan vooral uit zetten, niet meer na denken, gewoon bezig zijn, afleiding; coping. Jammer achteraf dat ik er niet meer uitgehaald heb.
    Ik hoop dat jij er wel wat uit kunt halen, ben er van overtuigd dat het op de juiste manier wel een goede therapie kan zijn. Des al niet te min is het wel ontzettend zwaar. Sterkte en veel succes!
    liefs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.