mok met good enough

Catch-22: perfectionistisch én vermijdend

Ik verbaas me vaak over wat ik na bijna twee jaar therapie nog over mezelf kan leren. Ik weet nog goed dat ik na een paar maanden dacht, ‘hoe lang kan ik hier nou nog mee bezig zijn?’ Voor mijn gevoel waren veel klachten al afgenomen en hadden we al zoveel onderwerpen besproken; waar kunnen we het in godesnaam nog over hebben? 

Over verrassend veel, blijkbaar. Ik ben zelfs van één keer naar twee keer per week gegaan, omdat ik merkte dat ik niet aan alles toe kwam met één afspraak per week. Dat is ook niet raar, als ik terug kijk naar hoe ik ben opgegegroeid. Ik ben geboren in een gezin met een vader die last had van psychische problemen en onverwerkte trauma’s, en een moeder die hier niet genoeg tegen kon doen en zelf ook tegen dingen aan liep (zo zijn allebei haar ouders vlak voor mijn geboorte overleden). Dit zette hun relatie, en mijn zus en mij onder enorme druk. Vanaf mijn geboorte waren er spanningen tussen mijn ouders, die na jaren opliepen tot een vechtscheiding die van mijn elfde tot zeventiende duurde. Als gevolg hiervan heb ik van jongs af aan helaas ervaring met emotionele verwaarlozing en psychische mishandeling. Dit heeft geresulteerd in tekenen van de obsessieve-compulsieve en vermijdende persoonlijkheidsstoornis. Verder heb ik last van angst- en depressieve klachten, dissociatie, onveilige hechting en zelfbeschadiging. Een mooie verzameling klachten, waar ik graag zoveel mogelijk vanaf wil komen.

Toch kan ik soms ook de lol in zien van de gekke kronkels in mijn hoofd. Zo merkte ik dat ik de afgelopen twee weken teveel van mezelf vroeg. Door mijn obsessieve-compulsieve kant ben ik perfectionistisch en erg gewetensvol, creëer ik regels voor mezelf waar ik me vervolgens graag aan houd, en kan ik mezelf volledig storten op iets. Dit komt naar voren in verscheidende situaties: werk, sport, hobby’s, relaties. Ook in therapie wil ik wel eens doorslaan, en dit gebeurde dus de afgelopen twee weken. Ik heb namelijk ook wat kenmerken van de vermijdende persoonlijkheidsstoornis: angst voor kritiek en afwijzing, een erg laag zelfbeeld, angst om mezelf te laten zien en open te stellen, verlegenheid, het continue gevoel tekort te schieten, en ik durf niet écht betrokken te raken bij mensen tenzij ik er zeker van ben dat ze me aardig vinden – tot een bepaalde hoogte, want helemaal zeker weten doe ik dat nooit. De afgelopen tijd besteedden we veel aandacht aan deze klachten in therapie en probeer ik wat we in therapie oefenen toe te passen op de echte wereld. 

Een onderdeel hiervan is het voeren van gesprekken met mijn moeder en zus over vroeger en dingen waar ik nu tegenaan loop; het delen van intieme dingen, iets wat ik het liefst vermijd. Dit gaat al wat beter, maar hier komen dan mijn obsessieve-compulsieve trekjes weer naar voren: ik wil het nóg beter doen, onder het mom ‘stilstand is achteruitgang’. Tel daar de aankomende vakantie van mijn therapeut bij op, en ik had de regel verzonnen dat ik een bepaald thema moest bespreken met mijn moeder voor deze vakantie zodat ik het niet kon uitstellen. Ik heb me hier netjes aan gehouden en was voor even tevreden met mezelf, totdat ik door kreeg dat ik tijdens het gesprek aan het vermijden was geweest. Nog erger, ik was gaan vermijden tijdens de sessie waarin ik het met mijn therapeut over het gesprek met mijn moeder had. In de boosheid naar mezelf stelde ik me een nieuw doel: hetzelfde thema met mijn zus bespreken, en ook dit moest gedaan worden voor de vakantie van mijn therapeut. Braaf volgde ik weer ‘de’ regels, waarna ik de dag erna instortte van vermoeidheid. Pas toen had ik door dat ik behoorlijk over mijn grenzen was gegaan.

Gelukkig had ik nog een afspraak met mijn therapeut staan. In ons gesprek legde mijn therapeut uit dat ik me in een paradoxale situatie bevond. Perfectionisme is één van de redenen waarom ik in therapie ben, tegelijkertijd vermijd ik graag. Vanuit mijn perfectionisme moet ik die vermijding zo snel en goed mogelijk weg krijgen, wat misschien zou kunnen werken, maar daarmee houd ik mijn perfectionisme weer in stand. Om mijn perfectionisme te verminderen zou ik dus eigenlijk dingen meer op hun beloop moeten laten, maar ik ben bang dat ik daarmee in de vermijding schiet. Ik sputterde nog wat tegen in een poging mijn therapeut te overtuigen dat het echt mis zou gaan als ik mezelf niet onder druk zou zetten, maar heb hem schoorvoetend toch gelijk moeten geven. Onze voorlopige oplossing is het intuïtief na gaan of ik iets vermijd of dat ik de bewuste keuze maak om het wat rustiger aan te doen, omdat ik dat blijkbaar nodig heb. Hierbij moet ik wel opletten dat ik er niet doelmatig mee aan de slag ga. Proberen niet perfectionistisch niet-perfectionistisch te zijn, best een leuke uitdaging.

We moeten eens af

van al dat moeten

Oeps, daar gaan we weer.      

Essy Touw (lees_mij)

Lees ook:

  • Twee handen van verschillende mannen grijpen elkaar steunend vast

    Delen. Dat woord heb ik nou al zo vaak gehoord in mijn proces. Delen, delen en nog eens delen. Tijdens mijn opname heb ik leren delen. Daarvoor deed ik het soms, maar ik was er…

  • meisje kijkt in spiegel

    Door het schema Emotioneel tekort heb ik een onverzadigbare behoefte aan aandacht als gevolg van emotionele verwaarlozing. Omdat die behoefte onverzadigbaar is, is het nooit goed genoeg. Altijd verlang ik naar meer. Gaat het niet…

  • Therapeute voelt als mijn moeder overdracht

    Het is en blijft een aparte band, je therapeut en jij. Of in ieder geval vind ik het een aparte band, mijn therapeut en ik. Er wordt wel gesteld -even gechargeerd- wat je vertelt eigenlijk…

5 reacties

  1. Hi Anouk,

    Ik heb (op één ding na) dezelfde verzameling klachten als jij. Ik zou het zo geschreven kunnen hebben én ik heet ook nog eens Anouk (beetje creepy of juist grappig.. of misschien wel allebei. Ik ga voor het laatste haha). Ik ben benieuwd of het/jouw volgende stuk ook zo herkenbaar voor me is! 🙂
    (..en nu niet stressen over ‘volgend stuk’, maar neem hieruit mee dat ik het graag lees 🙂 En ja ook als het niet perfect is. Of misschien juist als het niet perfect is 😉 )

    Groetjes, Anouk

    1. Hoi Anouk,

      Haha wat toevallig! Heel grappig. Jammer dat jij ook tegen deze dingen aan loopt, maar hopelijk is de herkenning ook ergens fijn (vind ik zelf in ieder geval). Ik zal m’n best doen op het volgende stuk (maar ook weer niet teveel 😉 ). Schrijf jij ook?

      Groetjes,
      Anouk

      1. Ha naamgenoot 🙂

        Veel te late reactie. Wilde eigenlijk gelijk reageren toen ik het las, maar kon het niet opbrengen. En ondertussen ook denken aan wat mijn niet-reageren dan wel niet bij jou teweeg zou brengen misschien en hoe dat mijn bedoeling niet was/is. Anyway.. herkenning is inderdaad fijn :)! Hoe erg je “hetzelfde” een ander niet gunt, is het toch wel een opluchting ofzo he. Dat je écht (of in ieder geval zo dicht mogelijk bij echt) begrepen wordt 🙂
        Ik schrijf trouwens zelf niet, maar ben blij dat jij dat wel doet. Heb net je nieuwe stuk gelezen. Wil ik ook op reageren. Hopelijk wat sneller dan dit keer :’)

        Groetjes, Anouk

        1. Oh joh dat maakt helemaal niet uit hoor! Gewoon reageren wanneer het prettig voelt voor jou en je er aan toe komt. Al zou het wat teweeg brengen bij mij, is het alleen maar een goede oefening voor me om daarmee om te gaan 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ik wil linken naar een blog van mijn eigen website:

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.