Carnaval als mentale schoonmaak

Het is alweer een paar dagen geleden, maar de hoempapa-achtige tonen hoor ik nog steeds nadreunen in mijn achterhoofd. Het jaarlijkse carnavalsfestijn voor de Limburgers (dus ook voor mij), beter bekend als Vastelaovend zit er weer op. Ik zit alweer in mijn Nijmeegse studentenkamer en denk vol weemoed terug aan één van de meest kleurrijke en vrolijke weekenden van het jaar.

Menig Nederlander denkt dat wij in het zuiden zo gek zijn van dit feest, omdat we ons dan zonder excuus, als een idioot kunnen gedragen en ons vol kunnen laten lopen met alcohol. Maar wie het écht heeft meegemaakt weet dat het meer is dan dat. Voor mij is de carnaval als het ware een mentale detox.

Kriebels

Lichamelijk doe je alles wat rampzalig is voor je (mentale) gezondheid: je eet meestal een vette hap, zingt de longen uit je lijf, gaat naar hele vieze wc’s, slaapt weinig, plamuurt je gezicht vol met glitters, drinkt veel alcohol en staat soms urenlang buiten in de vrieskou. Toch voel ik mij na Vastelaovend altijd heel gelukkig en misschien zelfs als herboren. Natuurlijk, de wallen onder mijn ogen zijn enorm en na een week vind ik nog steeds glitters terug in mijn beddengoed, maar tijdens Vastelaovend verandert de mindset van de mensen om je heen. En dat is verfrissend.

In de weken die vóór het feest komen voel ik de kriebels nooit. Ik woon niet meer thuis, dus mis ook wel een beetje de voorpret. Wanneer de familie de eerste kostuums in elkaar naaien, zit ik nog met mijn neus in de studieboeken. Maar wanneer mijn ouders mij ophalen van het station en de eerste carnavalsklanken te horen zijn in de auto, heb ik er weer zin in. Wat is die magie toch? Hoe komt het dat ik door mijn depressie soms helemaal nergens meer zin in heb, de deur niet uit wil, geen energie heb, maar tijdens de Vastelaovend alsnog urenlang kan dansen en zingen?

Belangrijker dan kerst

Volgens mij ligt dat antwoord in de verbroedering. In het zuiden is Vastelaovend een serieuze familietraditie, waar elk gezin eigen gebruiken heeft. Wat voor sommige mensen de kerst is, is voor ons de Vastelaovend. Het is een vertrouwde, veilige periode waarin je helemaal jezelf kan zijn. Je kan onbeschaamd bezingen in wat voor mooie plaats je bent geboren, hoe het jou als mens heeft gevormd, hoe trots je bent op dat jou ouders je met dialect hebben leren spreken. Het mooiste is dat je bent omringd met gelijkgestemden. Omdat iedereen verkleed is, (en dan bedoel ik ook echt behoorlijk verkleed) is iedereen gelijk. Juist door alle toeters en bellen om je heen kom je dichter tot de kern bij elkaar. Je komt allemaal oude bekenden tegen en je durft eindelijk eens te praten over hoe het écht met je gaat. Ik heb mensen zelden zo eerlijk meegemaakt als tijdens de Vastelaovend.

Dit zorgt voor een heel speciaal gevoel. Behalve het feit dat er een soort verbroedering optreedt, heb je ook het gevoel een schone lei te maken. Je ziet zo veel oude bekenden, je bent zo welkom en veilig, je kan de longen uit je lijf schreeuwen en je gevoelens uiten in de meest bonte kostuums en muziek, dat het bijna een detox is. Dat werkt behoorlijk op de emoties in. Ik zie soms wel eens mensen elkaar half huilend omhelzen in het feestgedruis, omdat ze blij zijn dat ze na die ene verschrikkelijke gebeurtenis dit feest kunnen meemaken, eenzame ouderen die met ogen vol vreugde een nieuwe generatie hun tradities ziet voortzetten, of simpelweg mensen die klaar waren met de dagelijkse sleur. De dagelijkse sleur is immers gewoon doen. Toegeven aan verplichtingen, de schijn ophouden dat alles goed gaat. Tijdens de Vastelaovend hoeft dat allemaal niet. En gek genoeg, wanneer je niet meer normaal hoeft te doen, gaan dingen opeens weer goed.

Het carnavalsfeest is niet dé ultieme kuur tegen een depressie. Toch kan het wél een fijne periode tussendoor geven, die je weer een kleine boost geeft om weer verder te gaan met het gewone leven. Wie hier meer over wil weten verwijs ik met alle liefde door naar de documentaire Nao ‘t Zuuje van Rob Hodselmans en Lex Uiting. Wie geen zin of tijd heeft om daarnaar te kijken kan ook naar de gelijknamige schitterende videoclip kijken om een beetje dat gevoel te krijgen.

6 Comments

  1. Désiree

    Je neemt me de woorden uit de mond. Vastelaovend is voor mij ook het mooiste feest van het jaar. Kerst daarentegen vind ik vreselijk, omdat dan iedereen zo nep moet doen. Nep-gezellig, nep-aardig. Er valt dan zoveel te moeten. Anders past het niet in het ideale kerstplaatje. Met die dagen krijg ik ook bijna altijd een terugval in mijn angsten of depressie.
    Vastelaovend valt net in de periode van het jaar waar ik een enorme hekel aan heb, midden in de winter, als alles grijs en kaal is barst opeens die bom uiteen vol kleur, muziek en ‘joeksigheid.’ En dat vind ik zo mooi dat ik er echt emotioneel van kan worden.

  2. Héél mooi geschreven. Ik herken het zelf heel goed.
    Helaas heb ik na de carnaval altijd een mega terugval…
    Het normale leven begint weer.
    Maar toch zijn het vijf dagen met heel veel plezier en even geen zorgen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.