Wat is Borderline Persoonlijkheidsstoornis (Cluster B)

Hier ben je:

Mensen met borderline zijn impulsief, hebben sterke stemmingswisselingen en last van onbeheerste emoties. Ze zijn bang in intieme relaties.

Een andere naam voor borderline is emotionele regulatie stoornis (ERS). De begrippen borderline persoonlijkheidsstoornis en borderline syndroom zijn veelomvattend. Daarom wordt in de medische wereld ook vaak ERS gebruikt.

Emoties in een snelkookpan

Een borderlinepersoonlijkheidsstoornis kun je omschrijven als een onvermogen om op adequate wijze met emoties/gevoelens om te gaan. Het gedrag van mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis heeft vaak een ‘alles- of-niets’ karakter. Wanneer je een borderline persoonlijkheidsstoornis hebt, voel je vaak erg instabiel en kun je (ook voor jezelf) soms onvoorspelbaar reageren. Je voelt je vaak snel afgewezen en bent bang om door mensen die belangrijk voor je zijn in de steek gelaten te worden. Je kunt sterk emotioneel reageren als dat dreigt te gebeuren.

De kleinste aanleiding kan je erg raken en je bijvoorbeeld onredelijk boos maken, zo boos dat je zin hebt om met dingen te gooien. Anderen vinden dan soms dat je overdrijft of te gevoelig reageert en zelf snapt je vaak ook niet goed waarom je zo emotioneel reageert. Je gevoeligheid maakt ook dat je soms impulsief reageert en dat je bijvoorbeeld dingen doet die schadelijk zijn voor jezelf of voor anderen. Zoals roekeloos autorijden of middelenmisbruik. Ook kan het voorkomen dat je jezelf snijdt, of op een andere manier beschadigt. Liever die pijn dan die leegte en pijn van binnen voelen.

Soms lijkt je juist onaangeroerd door gebeurtenissen die mensen doorgaans erg van streek zouden maken. Op dat soort momenten voel je jezelf eerder vlak en gevoelloos.

Zwart of wit

Borderliners worden ook wel omschreven als zwartwitdenkers; ze beschouwen de mensen in hun omgeving als goed of fout en wisselen overmatig idealiseren en kleineren af – een tussengebied is er niet. Hun onvoorspelbare en soms claimende gedrag zet uiteindelijk elke intieme relatie onder druk. Borderliners zoeken voortdurend naar aanwijzingen dat de ander niet van hen houdt, en zodra ze dat bewijs gevonden hebben worden ze woedend en stoten ze de ander van zich af. Daarmee bereiken ze juist dat waar ze zo bang voor waren: dat ze worden verlaten.

Het is voor iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis dan ook niet makkelijk om vriendschappen en relaties te behouden.

Het zelf

Waar andere mensen zichzelf als een constante ervaren in de loop van hun leven, weten mensen met borderline eigenlijk niet wie ze zijn. Ze hebben tegenstrijdige beelden van zichzelf die ze niet kunnen integreren. Daardoor voelen ze zich permanent leeg. Hun impulsieve gedrag brengt hen vaak in moeilijkheden. Ze hebben moeite om relaties te onderhouden of werk te behouden, en geregeld brengen ze zichzelf in gevaar door roekeloos gedrag.

Diagnose en behandeling

Vaak hebben mensen naast hun borderlinestoornis ook andere psychische problemen. Bijvoorbeeld een posttraumatische stressstoornis, een depressie, een eetstoornis of verslaving. Daarom is de diagnose niet eenvoudig te stellen. Dit kan alleen na zorgvuldig onderzoek door een deskundige.

De stoornis komt meestal in het begin van de volwassenheid tot uiting. Behandeling kan de klachten enorm doen verminderen.

Onopgemerkt

Borderline persoonlijkheidsstoornis treft naar schatting 2 procent van de bevolking, meer vrouwen dan mannen. Dat betekent dat iedereen minstens één persoon met borderline kent. Toch blijven veel borderlinepatiënten voor hun omgeving onopgemerkt. Hun gedrag toont zich namelijk vooral in intieme relaties. Ouders, kinderen, beste vrienden en partners zien een kant van de borderliner die voor de buitenwereld soms onzichtbaar blijft.

Lees ook: Omgaan met borderline voor mensen met borderline en omstanders

Bekijk de laatste blogs over borderline: