Wat is Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS)

Hier ben je:

Een Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS) is de verzamelnaam voor een groep klachten die kunnen ontstaan na het meemaken van een schokkende, traumatische gebeurtenis. Trauma is het Griekse woord voor ‘wond’. Een psychotrauma betekent letterlijk ‘een wond op de ziel’.

Bij een PTSS is dit een psychische verwonding die niet goed geneest. Het lukt je niet om het trauma te verwerken. Die wond kan ontstaan wanneer je een schokkende gebeurtenis hebt meegemaakt. Dat kan een eenmalige gebeurtenis zijn, een herhaling of een opeenstapeling van gebeurtenissen, lang geleden of recent. Niet iedereen die iets schokkends meemaakt, krijgt te maken met een PTSS. Bekijk de mogelijke oorzaken voor het ontwikkelen van PTSS.

Reactie op trauma

De manier waarop iemand reageert op een schokkende gebeurtenis is heel verschillend. Wel staat je leven vaak op zijn kop. Je slaapt slechter, je kan je slechter concentreren, je bent prikkelbaar en hebt nachtmerries. Daarnaast kan je last krijgen van angst en somberheid en (werk)relaties kunnen onder druk komen te staan. Dit zijn normale reacties op schokkende gebeurtenissen. Je wereld is niet langer veilig en voorspelbaar. Je wordt geconfronteerd met je eigen kwetsbaarheid en zo kan je het gevoel van veiligheid en controle verliezen.

PTSS

Klachten na een traumatische gebeurtenis gaan bij een groot deel van de mensen geleidelijk over. Zij verwerken het trauma en pakken hun leven weer op. Wanneer je een PTSS hebt, heb je het trauma niet verwerkt. Je houdt klachten of krijgt jaren later ineens klachten. Bij ongeveer 20% van de mensen met een trauma is dit het geval. Bij hen is er sprake van een posttraumatische stressstoornis.

Een PTSS is een angststoornis. Na de traumatische gebeurtenis blijft je angst bestaan. Je lijf en je geest zijn constant alert op een gevaar dat er niet meer is. Je lichaam staat onder spanning, je schrikt snel en je bent waakzaam. Ook kan je je snel bedreigd voelen en je daardoor terugtrekken. Hierdoor loop je het risico om de grip op het leven te verliezen. Daarnaast kan je last hebben van herbelevingen van het trauma door nachtmerries of herinneringen en vermijd je gevoelens of zaken die jou aan het trauma doen denken.

Verschil met andere stoornissen

Het verschil tussen PTSS en andere psychische stoornissen is dat een PTSS altijd een direct gevolg is van een trauma. Bij andere stoornissen kunnen negatieve gebeurtenissen in iemands leven ook een rol spelen, maar is de stoornis niet een direct gevolg van een trauma. Ook vermijd je bij PTSS niet het trauma zelf, maar de herinnering eraan. Dit doe je door bijvoorbeeld plekken te vermijden die je aan het trauma doen herinneren of (on)bewust herinneringen weg te drukken.

Soorten stressstoornissen

Er zijn verschillende soorten stressstoornissen, de indicatie hangt af van de duur van de stoornis:

  • Acute stressstoornis: minimaal 2 dagen en maximaal vier weken
  • Acute PTSS: duur korter dan 3 maanden
  • Chronische PTSS: duur langer dan 3 maanden

Als je het trauma niet verwerkt kan een posttraumatische stressstoornis erg lang doorwerken. Zo had 15 tot 25% van de mensen die door ervaringen in de Tweede Wereldoorlog een PTTS kregen er na vijftig jaar nog last van.

Complexe PTSS

Het kan ook zijn dat je een complexe PTSS ontwikkelt. Deze stoornis kan voorkomen wanneer je vroeg je in leven een traumatische gebeurtenis meemaakt. Ook kan deze ontstaan wanneer je vaak en/of langdurig schokkende gebeurtenissen meemaakt. De symptomen bij een complexe PTSS zijn veelomvattender dan bij een ‘klassieke PTSS’.

 

Bekijk de laatste blogs over PTSS: