Dramadriehoek

Het dramadriehoekmodel is een interactiemodel uit de psychologie. Het laat herhalende interactiepatronen zien. In die patronen zijn drie rollen te herkennen: die van Aanklager, Redder en Slachtoffer. De rollen zijn inwisselbaar -in een slechte interactie verschuiven mensen van rol- en hebben een vaste, negatieve dynamiek ten opzichte van elkaar.

Zo biedt de Redder graag veel en vooral ongevraagd hulp. Kom maar, laat mij het maar even doen. Hij neemt de verantwoordelijkheid van een ander over waardoor hij anderen afhankelijk maakt en zich zelf onmisbaar.

Het Slachtoffer gedraagt zich hulpeloos, reageert het liefst vanuit onmacht. Ze moeten altijd mij hebben. Doet hij dat zielig genoeg dan voelt de Redder zich aangesproken. Roept hij irritatie op, dan wordt de Aanklager uitgedaagd.

De Aanklager wijst om zijn eigen zwakte te verbergen, anderen graag op hun zwakke plekken. Jij snapt er echt niets van hè. Zij gaan zich schuldig voelen en zelf geeft ‘t hem geeft een gevoel van eigenwaarde.

Alternatief

Het alternatief voor hulpeloos Slachtoffergedrag is beginnen met realistisch te doen. Zich kwetsbaar opstellen niet door te klagen maar te vragen.

  • Neemt verantwoordelijkheid voor eigen gedrag, gedachten en gevoelens en behoeften.
  • Vraagt: Wil je me even helpen?

In plaats van te kiezen voor Reddergedrag een zorgzame opstelling. Betrokkenheid bij de ander én bij zich zelf.

  • Accepteert dat anderen voor zichzelf kunnen zorgen.
  • Maakt vooraf duidelijke afspraken over wat de ander zelf doet.
  • Vraagt: Kan ik iets voor je doen?

Agressief Aanklagergedrag stopt met een assertieve opstelling.

  • Geeft grenzen aan.
  • Zegt wat hij ‘echt’ denkt, zinnen die beginnen met  Ik vind …; Ik voel …; Ik wil …  zonder de ander daarbij te kwetsen.

Lees meer over de dramadriehoek in deze blog